Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα σύμπαν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα σύμπαν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή, 15 Απριλίου 2018

Ουράνιες Συντεταγμένες

Επιμέλεια: Μάνθος Παπαπούλιας
Για να γίνεται ευκολότερος ο εντοπισμός των ουράνιων αντικειμένων οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν ένα σύστημα συντεταγμένων που μοιάζει με το γεωγραφικό μήκος και το γεωγραφικό πλάτος.

Οι ουράνιες συντεταγμένες ( ή ουρανογραφικές) είναι αυτές που προσδιορίζουν την θέση ένος ουράνιου σώματος* στην ουράνια σφαίρα**.

Οι ουράνιες συντεταγμένες είναι:

H απόκλιση (Declination), δηλαδή η απόσταση του ουράνιου σώματος από τον ουράνιο ισημερινό, μετριέται σε μοίρες.

Η ορθή αναφορά (Right Ascension), δηλαδή η απόσταση ενός ουράνιου σώματος από το σημείο που τέμνεται (ακουμπά) η εκλειπτική (η γραμμή στην ουράνια σφαίρα πάνω στην οποία κινείται ο Ήλος) με τον ουράνιο ισημερινό (η νοητή προέκταση του ισημερινού της Γης στην ουράνια σφαίρα).
 Η ορθή αναφορά μετριέται σε χρόνο  (00h 00' 00") (ώρες,λεπτά,δευτερόλεπτα).
Η ορθή αναφορά (πράσινο), μετριέται πάνω στον ουράνιο ισημερινό από το εαρινό σημείο μέχρι τον ωρικό κύκλο του αστέρα και η απόκλιση (πορτοκαλί) από τον ουράνιο ισημερινό πάνω στον ωρικό κύκλο. (Wiki)

Άλλοι χρήσιμοι όροι επίσης είναι :

Ορίζοντας: Η νοητή γραμμή που χωρίζει τον ουρανό από τη γη στο οπτικό πεδίο του παρατηρητή.

Εκλειπτική: Η νοητή γραμμή πάνω στην οποία κινείται ο Ήλιος. 

Ζενίθ: Το υψηλότερο (κατά τον παρατηρητή) σημείο της ουράνιας σφαίρας. Η γωνία που σχηματίζει το ζενίθ με τον ορίζοντα είναι 90ο μοίρες.

Ναδίρ: Μία νοητή κατακόρυφη γραμμή από τον παρατηρητή προεκτινόμενη προς τα κάτω.

Ύψος: Η απόσταση σε μοίρες ενός ουράνιου σώματος απ΄τον ορίζοντα.

Αζιμούθιο (αστρονομία): Η κατεύθυνση ενός ουράνιου αντικειμένου μετρώμενη με την φορά του ρολογιού, ξεκινόντας απ’ τον Βορρά. 
Ο βορράς έχει αζιμούθιο 0ο μοίρες, η ανατολή 90ο, ο νότος 180ο και η Δύση 270ο.

Ουράνιος Πόλος: Ως ουράνιους πόλους ορίζουμε τα 2 σημεία τα οποία τέμνει ο άξονας της Γης αν προεκταθεί απ’ τον Βορρά και τον Νότο.
Ο Βόρειος ουράνιος πόλος απέχει έλαχιστα από τον Πολικό Αστέρα (ή α Μικρής Άρκτου). Ο Νότιος ουράνιος πόλος βρίσκεται στον αστερισμό του Όκτα ενώ ως Νότιο Πολικό αστέρι έχει ο οριστεί ο αστέρας σ του Όκτα (σ Octantis)

Ουράνιος Μεσημβρινός : Ο μεγάλος κύκλος που περνά από το Ζενίθ, το Ναδίρ και τους ουράνιους πόλους της τοποθεσίας του παρατηρητή και χωρίζει τον ουρανό σε 2 ημισφαίρια (Ανατολικό, Δυτικό).

Ο ουράνιος μεσημβρινός που χωρίζει τον ουρανό σε 2 ημισφαίρια, φαίνεται επίσης και ο πολικός άξονας, που στην μία του άκρη (για το βόρειο ημισφαίριο) βρίσκεται ο πολικός αστέρας.



Εαρινό Σημείο γ : Ονομάζουμε το σημείο που βρίσκεται ο Ήλιος στην εαρινή ισημερία.



Ωρικός κύκλος ή ουράνιος μεσημβρινός: ονομάζεται κάθε μέγιστος κύκλος της ουράνιας σφαίρας που έχει ως διάμετρο τον άξονα του κόσμου και που προσδιορίζεται για κάθε τόπο από το μεσημβρινό επίπεδο του συγκεκριμένου τόπου. 
* Τα αντικείμενα τα οποία αποτελούν το Σύμπαν (Αστέρια,πλανήτες,γαλαξίες κλπ).
**  Ο θόλος που περιβάλει τον παρατηρητή, ‘’πάνω’’ του βρίσκονται τα ουράνια σώματα.



Πηγές: 
                                    www.astronomia.gr 
                                    www.wikipedia.org

Παρασκευή, 6 Απριλίου 2018

Τα 5 μεγαλύτερα «πράγματα»στο Σύμπαν.

Το σύμπαν είναι πραγματικά τεράστιο, ότι πλησιέστερο στο άπειρο μπορεί να σκεφτεί ο ανθρώπινος νους. Ένας χώρος γεμάτος πελώρια «αντικείμενα».
Στο διάστημα καμιά μονάδα μέτρησης μήκους δε φαντάζει αρκετά κατάλληλη για να χρησιμοποιηθεί. Μέχρι και το μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό γήπεδο του πλανήτη θα αποτελούσε μια μικρή κουκκίδα σε αυτό το χάος. Έτσι, την απόσταση μεταξύ αντικειμένων στο σύμπαν τη μετράμε σε έτη φωτός, δηλαδή την απόσταση που διανύει το φως (κινούμενο με 300.000 χλμ/ώρα) σε έναν ολόκληρο χρόνο (περίπου 9,5 τρις χιλιόμετρα…!!!).
Αλλά και για τη μέτρηση των ίδιων των αντικειμένων δεν επαρκούν οι συνηθισμένες μονάδες μέτρησης. Για παράδειγμα, ο πλανήτης μας είναι αρκετά μεγάλος για να χρησιμοποιούμε καθημερινές μονάδες μέτρησης, αν και είναι «νάνος» μπροστά στον τεράστιο Δία. Περισσότεροι από 1000 πλανήτες σαν τη Γη θα χωρούσαν μέσα στο Δία. Και ο Ήλιος…; Περισσότεροι από 1.000.000 πλάνήτες σαν τη Γη θα χωρούσαν σε αυτόν.
Αλλά και πάλι, μην πιστέψετε ότι ο Δίας και ο Ήλιος είναι τόσο μεγάλοι!! Υπάρχουν πράγματα στο σύμπαν που κάνουν αυτούς τους γίγαντες να φαίνονται πραγματικά μικροσκοπικοί…!!

Το μεγαλύτερο άστρο.

Ο Ήλιος είναι  το μεγαλύτερο ουράνιο σώμα στο πλανητικό μας σύστημα, αλλά μοιάζει αρκετά μικρός μπροστά στα υπόλοιπα αστέρια που έχουμε ανακαλύψει στο Σύμπαν.
Ο Ήλιος μας ανήκει στην κατηγορία των κίτρινων νάνων και το μέγεθος του είναι συγκρίσιμο με την αστρονομική μονάδα. Μερικά αστέρια υπερ-γίγαντες όμως είναι πραγματικά πελώρια. Το γνωστότερο από αυτά είναι το UY Scuti, το οποίο θα μπορούσε να χωρέσει 1.700 Ήλιους στο εσωτερικό του. Ζυγίζει 30 φορές περισσότερο από τον Ήλιο, κάτι που δείχνει ότι το μέγεθος και η μάζα δεν είναι ποσά ανάλογα στο Σύμπαν.

Και ενώ το UY Scuti είναι ένα τεράστιο αστέρι, δεν είναι αυτό με τη μεγαλύτερη μάζα εκεί έξω. Ο τίτλος αυτός ανήκει σε ένα άστρο με το όνομα R136a1. Το R136a1 είναι 256 φορές βαρύτερο από τον Ήλιο, με την ακτίνα του να είναι όμως μόνο 30 φορές μεγαλύτερη από την ακτίνα του Ήλιου. Μιλάμε δηλαδή για ένα αστέρι με πάρα πολύ μεγάλη πυκνότητα.
Επίσης, εκτός του τίτλου ως το βαρύτερο γνωστό άστρο στο Σύμπαν (μέχρι σήμερα), το R136a1 είναι και το πιο φωτεινό από κάθε άλλο γνωστό μας άστρο.

Η μεγαλύτερη Μαύρη Τρύπα.

Είπαμε ότι τα αστέρια είναι σχετικά τεράστια, αλλά δεν είναι τα μόνα πελώρια αντικείμενα στο Σύμπαν. Συμπληρώνοντας τη λίστα, δε θα μπορούσαν να λείπουν οι Μαύρες Τρύπες και συγκεκριμένα αυτές που σχηματίζονται στο κέντρο Γαλαξιών (στο κέντρο του δικού μας Milky Way πχ υπάρχει μία με μάζα 4.000.000 φορές τη μάζα του Ήλιου….!!!)
Η μεγαλύτερη γνωστή Μαύρη Τρύπα είναι περίπου 21.000.000.000 φορές βαρύτερη από τον Ήλιο και βρίσκεται στο σύμπλεγμα γαλαξιών Coma, που αποτελείται από περισσότερους από 1.000 γαλαξίες.
Τον Ιούλιο του 2016 οι αστρονόμοι ανακάλυψαν μια ακόμα εξαιρετικά μεγάλη Μαύρη Τρύπα. Βρίσκεται στο κέντρο του γαλαξία NGC 1600 και έχει 17.000.000.000 μεγαλύτερη μάζα από τον Ήλιο.

Ο μεγαλύτερο Γαλαξίας.

Πολύ μεγάλες και οι Μαύρες Τρύπες, αλλά σίγουρα δεν είναι τα μεγαλύτερα αντικείμενα στο αχανές Σύμπαν. Τι είναι μεγαλύτερο από Μαύρη Τρύπα; Σίγουρα ένας γαλαξίας.
Οι γαλαξίες είναι συγκροτήματα αστρικών συστημάτων τα οποία περιέχουν με τη σειρά τους άλλα μικρότερα συστήματα (αστέρια, πλανήτες, αστεροειδής, κομήτες, αέριες μάζες, σκόνη κ.α.). Ο δικός μας γαλαξίας, ο Milky Way, έχει διάμετρο περίπου 100.000 έτη φωτός (δηλαδή η απόσταση που διανύει το φως σε 100.000 χρόνια!!).
Είναι δύσκολο να αποφανθούμε για το ποιος είναι ο μεγαλύτερος γαλαξίας, μιας και τα όρια τους δεν είναι πάντα απολύτως καθορισμένα, σίγουρα όμως γνωρίζουμε ότι έχουν διάμετρο της τάξης των εκατομμυρίων ετών φωτός.

Για παράδειγμα, ο ελλειψοειδής γαλαξίας IC 1101. Βρίσκεται στο κέντρο του συμπλέγματος γαλαξιών Abell 2029, σε απόσταση περίπου 1.040.000.000 έτη φωτός από τη Γη και συχνά αναφέρεται ως ο μεγαλύτερος γαλαξίας στο ορατό Σύμπαν. Σίγουρα είναι αρκετά μεγαλύτερος από τον Milky Way, για την ακρίβεια 50 φορές μεγαλύτερος σε μέγεθος και 2.000 φορές βαρύτερος. 

Το μεγαλύτερο σύμπλεγμα (σμήνος) Γαλαξιών.

Οι γαλαξίες είναι «οργανωμένοι» σε συμπλέγματα λόγω της βαρυτικής έλξης που αναπτύσσεται μεταξύ τους (ο δικός μας ανήκει σε ένα σύμπλεγμα 24 γαλαξιών που περιλαμβάνει και το γειτονικό γαλαξία της Ανδρομέδας).
Υπάρχουν συμπλέγματα γαλαξιών που αποτελούνται από εκατοντάδες χιλιάδες γαλαξίες που συγκρατούνται με τόσο μεγάλες βαρυτικές δυνάμεις που θα μπορούσαμε να πούμε ότι στρεβλώνεται ο ίδιος ο χωροχρόνος! Τα συμπλέγματα αυτά χρειάστηκαν δισεκατομμύρια χρόνια για να σχηματιστούν.
Το 2012, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA Spitzer προκειμένου να μετρήσουν τις διαστάσεις του γαλαξιακού συμπλέγματος IDCS 1426, το οποίο βρίσκεται περίπου 10 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη. Επειδή το φως χρειάζεται έναν ολόκληρο χρόνο για να διανύσει απόσταση ίση με ένα έτος φωτός, οι αστρονόμοι μπορούν να μελετήσουν το σύμπλεγμα αυτό όπως ήταν, όταν το Σύμπαν είχε ηλικία 3,8 δις έτη (βλέπουν δηλαδή το παρελθόν του…!!).

Οι αρχικές εκτιμήσεις έδειξαν ότι το IDCS 1426 είχε μια εξαιρετικά μεγάλη μάζα, αλλά τα αποτελέσματα δεν ήταν απολύτως ακριβή, γι’ αυτό και οι αστρονόμοι αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν 3 διαφορετικά τηλεσκόπια για την επαλήθευση των αποτελεσμάτων τους.
Όλες οι μετρήσεις έδειξαν ότι η μάζα του είναι 250.000.000.000.000 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου και περίπου 1.000 φορές μεγαλύτερη από αυτή του δικού μας γαλαξία.
Και όμως το IDCS 1426 δεν είναι το μεγαλύτερο σύμπλεγμα γαλαξιών στο Σύμπαν, αφού υπάρχει το El Gordo, μόνο (!) 7 δις έτη φωτός μακριά από τη Γη. Η μάζα του είναι εξωφρενικά μεγάλη, περίπου 3.000.000.000.000.000 φορές η μάζα του Ήλιου και το απίστευτο είναι οι επιστήμονες της NASA υποστηρίζουν ότι συνεχίζεται να διαστέλλεται…!!

Το μεγαλύτερο υπερ-σμήνος γαλαξιών.

Για κάμποσα χρόνια οι αστρονόμοι πίστευαν ότι τα σμήνη γαλαξιών ήταν οι μεγαλύτερες δομές στο Σύμπαν. Στις αρχές της δεκαετίας του 80′ όμως, ανακάλυψαν ότι και αυτά τα σμήνη δεσμεύονται από βαρυτικές έλξεις, σχηματίζοντας τα υπερ-σμήνη γαλαξιών.
Το μεγαλύτερο γνωστό υπερ-σμήνος είναι το Hercules-Corona Borealis Great Wall, πρωτοανακαλύφθηκε το 2013 από ερευνητές στο πανεπιστήμιο της Ουγγαρίας και έχει μελετηθεί αρκετές φορές από τότε.
Είναι τόσο μεγάλο, που το φως χρειάζεται 10.000.000.000 χρόνια για να το διασχίσει. Αρκεί να σκεφτούμε ότι το Σύμπαν έχει ηλικία 13.700.000.000 χρόνια…!!
Πληροφοριακά, ο Γαλαξίας μας αποτελεί τμήμα του υπερσμήνους της Παρθένου, του οποίου η διάμετρος είχε εκτιμηθεί γύρω στα 110 εκατομμύρια έτη φωτός. Το 2014, έπειτα από πολυετή έρευνα, μια διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε ότι το υπερσμήνος της Παρθένου δεν είναι παρά μια μικρή… γειτονιά ενός κολοσσιαίου υπερσμήνους το οποίο έλαβε τη χαβανέζικη ονομασία Λανιακέα (Laniakea), που κυριολεκτικά σημαίνει «Απροσμέτρητος ουρανός» και σε πιο ελεύθερη μετάφραση «Αχανής παράδεισος».

ο κύκλος ζωής ενός αστεριου

στο παραπάνω σχεδιάγραμμα-εικόνα βλέπετε τον κύκλο ζωής ενός αστεριού, από τον πρωταστέρα στο σφαιρίδιο bok