Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μόρια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μόρια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, 21 Νοεμβρίου 2016

Γνωρίζετε ότι...



Το μέγεθος των μορίων είναι πάρα πολύ μικρό. Ένα μόριο νερού είναι τόσες φορές μικρότερο από μια σταγόνα νερού, όσες περίπου φορές μικρότερο είναι ένα πορτοκάλι από τη Γη μας. (Η αναλογία είναι αμφισβητήσιμη γιατί τα μεγέθη των πορτοκαλιών διαφέρουν αρκετά μεταξύ τους).

Για να μετρήσει κανείς τα μόρια που περιέχονται σε ένα μόλις γραμμάριο νερού, με ρυθμό ένα μόριο ανά δευτερόλεπτο, θα χρειαστεί 1.000.000.000.000.000 χρόνια!!!

Η καρδιά της ύλης, το άτομο, είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος του κενός χώρος. Έτσι αν το κάθε άτομο συμπιέζονταν ώστε να καταλάβει χώρο ίσο με τον πυρήνα του, τότε το υλικό μιας στήλης του Ολυμπίου Διός θα έπιανε χώρο μικρότερο από τη γομολάστιχα στο άκρο του μολυβιού. (Θα είχε όμως περίπου το ίδιο βάρος με το βάρος της κολώνας).
(Σημείωση: Η προσέγγιση αυτή είναι υπεραπλουστευμένη, εφ όσον και όλες οι στήλες δεν έχουν την ίδια μεταξύ τους μάζα, ούτε φυσικά και οι γομολάστιχες των μολυβιών είναι όλες όμοιες. Κρατήθηκε όμως σαν ένα εντυπωσιακό μακροσκοπικό "ανάλογο").

Το "ευτελές" κάρβουνο και το πανάκριβο διαμάντι είναι από χημική άποψη το ίδιο ακριβώς σώμα (άνθρακας). Διαφέρουν μόνο στον τρόπο με τον οποίο συνδέονται μεταξύ τους τα άτομα του άνθρακα.

Όλα τα μέταλλα δεν είναι σκληρά όπως νομίζουμε. Υπάρχουν μέταλλα όπως είναι ο υδράργυρος που στις συνήθεις συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας είναι υγρά ή άλλα όπως π.χ. το κάλιο ή το νάτριο που είναι πολύ μαλακά και ελαφρά και αν τα αγγίξει κανείς μπορούν να του προκαλέσουν εγκαύματα. Τα τελευταία αυτά μέταλλα αντιδρούν πολύ βίαια με το νερό και το διασπούν σχηματίζοντας ουσίες που ονομάζονται βάσεις. Κοινά χαρακτηριστικά γνωρίσματα των μετάλλων είναι ότι είναι καλοί αγωγοί της θερμότητας και του ηλεκτρισμού και ότι έχουν μεταλλική λάμψη.

Δευτέρα, 5 Οκτωβρίου 2015

ζωγραφίζοντας τα μόρια


με μεγάλη μου χαρά, στα παιδιά άρεσε πολύ η ιστορία της μάγισσας ύλης κι αφού δραματοποιήσαμε την ιστορία, με πινέλο, ζωγράφισαν τα μόρια της ύλης. τα μόρια των στερεών, βρίσκονται σε μία τάξη, πολύ κοντά το ένα στο άλλο. τα μόρια των αερίων, κυλούν σε ακαθόριστες θέσεις, κυλώντας και συγκρουώμενα κάποιες φορές μεταξύ τους κάνοντας τσουλήθρα και πατινάζ. τα μόρια του αέρα πάλι, είναι φευγάτα, κινούνται ελέυθερα, μακρυά το ένα από το άλλο. χαίρομαι γιατί είναι η πρώτη φορά που έφτιαξα μια δική μου ιστορία, η οποία άρεσε στα παιδιά και κατάλαβαν την κίνηση των μορίων, σε στερεά, υγρά και αέρια σώματα.

Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου 2015

Τα υλικά σώματα αποτελούνται από μικρά αόρατα σωματίδια.Τα μόρια κινούνται και έλκονται.


Πείραμα 1: Τα υλικά σώματα αποτελούνται από μικρά αόρατα σωματίδια.

Υλικά:
Ένα ποτήρι νερό, ζάχαρη, ένα μπουκάλι κολόνια ή άλλο αρωματικό υγρό.

Εκτέλεση: Διαλύστε μισό κουταλάκι ζάχαρης σε ένα ποτήρι νερού.

Η ζάχαρη διαχωρίζεται σε πολύ μικρά σωματίδια, τα οποία δεν φαίνονται με γυμνό μάτι, απλά γίνονται αντιληπτά από τη γλυκιά γεύση του διαλύματος.

Ρίξτε λίγη κολόνια στο δωμάτιο και αφήστε την να εξατμισθεί. Ο αέρας μετά από λίγο γεμίζει από "σωματίδια κολόνιας", μικρά, αόρατα, που διατηρούν όμως την ίδια χαρακτηριστική μυρωδιά της "μητρικής" ένωσης από την οποία αποσπάσθηκαν.

Συμπεραίνουμε:
1) Η ύλη αποτελείται από πολύ μικρά σωματίδια αόρατα με γυμνό μάτι.

2) Ο διαχωρισμός των μορίων μεταξύ τους μπορεί να γίνει με απλές φυσικές διεργασίες όπως είναι η εξάτμιση, ή η διάλυση.

3) Τα μικρά σωματίδια της ύλης κινούνται προς όλες τις κατευθύνσεις και διατηρούν τις ιδιότητες του σώματος από το οποίο προήλθαν









Πείραμα 2: Τα μόρια κινούνται και έλκονται.

Υλικά:
Ένα ποτήρι με νερό, ένα λαστιχάκι, ένα φύλλο χαρτιού.

Εκτέλεση: Ρίχνουμε μια σταγόνα μελάνης στο ποτήρι και παρατηρούμε ότι μετά από λίγο τα σωματίδια της μελάνης απλώθηκαν και χρωμάτισαν όλη την ποσότητα του νερού. Άλλωστε από το πρώτο πείραμα έχουμε ήδη διαπιστώσει ότι τα μόρια της κολόνιας έχουν την τάση να κινηθούν και να καταλάβουν ολόκληρο τον χώρο του δωματίου. Προσπαθούμε να χωρίσουμε το λάστιχο στα δύο τραβώντας τα άκρα του και αισθανόμαστε σημαντική αντίσταση από τα σωματίδιά του. Γράφουμε με την μελάνη στο χαρτί και παρατηρούμε ότι το χαρτί έλκει τα σωματίδια της μελάνης και τα συγκρατεί.

Συμπεραίνουμε:
1. Τα μόρια όλων των σωμάτων κινούνται και έλκονται.

2. Δυνάμεις αναπτύσσονται, τόσο μεταξύ ομοίων μορίων (δυνάμεις συνοχής), όσο και μεταξύ διαφορετικών μορίων (δυνάμεις συνάφειας).




























Τετάρτη, 9 Σεπτεμβρίου 2015

ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΓΙΑ ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΥΛΗΣ



Ο ΓΙΓΑΝΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΤΟΣΟΔΟΥΛΗΣ-Α ΜΕΡΟΣ
Μια φορά κι έναν καιρό στην χώρα των τοσοδούληδων, ήρθε ένας πελώριος πεινασμένος γίγαντας. Οι τοσοδούληδες του έβαλαν να φάει στο ένα μεγάλο πιάτο, μια νόστιμη τηγανίτα.  Ο γίγαντας, μόλις είδε το πιάτο λυπήθηκε πολύ, γιατί πεινούσε πολύ κι αυτή ήταν μια μικρούτσικη, τόση δα μικρή τηγανίτα. Μα είναι η πιο μεγάλη τηγανίτα που  έχουμε φτιάξει  ποτέ! Είπαν οι τοσοδούληδες. Όμως για τον μεγάλο γίγαντα με τη μεγάλη κοιλιά και το μεγάλο στόμα ήταν πολύ μικρή η τηγανίτα, και σίγουρα δεν θα χόρταινε  την πείνα του. Ο γίγαντας πήρε την τηγανίτα στα μεγάλα του χέρια, και  την έκοψε στη μέση! Όμως ήταν τόσο πολύ μικρά τα δυο κομμάτια της τηγανίτας, που δεν τα έβλεπε! Ένας τοσοδούλης τότε είπε! Θα φάω εγώ τη τηγανίτα. Ο τοσοδούλης πήρε τη τηγανίτα , την έκοψε σε ακόμα πιο μικρά κομματάκια, και την έφαγε όλη. Ο γίγαντας ρώτησε τον Τοσοδούλη. Συγνώμη, δεν κατάλαβα. Δηλαδή εσύ τόση ώρα μασούλαγες τη τηγανίτα? Βεβαίως κύριε γίγαντα, απάντησε ο Τοσοδούλης. Καλά, εγώ ούτε καν έβλεπα τα μικρά μικρούτσικα κομματάκια της τηγανίτας, μονολόγησε ο γίγαντας!  Το δικό μου μεγάλο, είναι το δικό σου μικρό! Είπε ο Τοσοδούλης! Κι αόρατο, απάντησε ο γίγαντας! Το πιο μικρό, μικρούτσικο κομματάκι τηγανίτας στον κόσμο, δεν μπορώ να το δω! Τότε, ήρθε ο επιστήμονας της Τοσοδουλοπολιτείας. Ο γίγαντας, τον ρώτησε, τι είναι αυτό που κουβαλά. Μικροσκόπιο, είπε ο επιστήμονας. Και τι το κάνουν αυτό? Ρώτησαν με μια φωνή ο γίγαντας και ο Τοσοδούλης. – το έχω για να βλέπω τα πολύ μικρά πράγματα, είπε ο επιστήμονας. Και πόσο μικρό μπορεί να είναι το πιο μικρό κομμάτι της τηγανίτας μου? Ρώτησε ε ο Τοσοδούλης Α! Τόσο μικρό, που ούτε και με το μικροσκόπιο δεν μπορούμε να το δούμε! απάντησε ο επιστήμονας. Αλλά ξέρω πως είναι το πιο μικρό κομματάκι της τηγανίτας. Πως είναι? Ρώτησαν μαζί ο γίγαντας κι ο Τοσοδούλης. –λοιπόν, το πιο μικρό μικρούτσικο κομμάτι της τηγανίτας, το λένε μόριο Αγόρι είναι? Ρώτησε ο Τοσοδούλης. Ναι αγόρι, είπε ο επιστήμονας χαμογελώντας, Γιατί γελάς? Ρώτησε ο γίγαντας. Γελάω γιατί θυμήθηκα κάτι. Κάποια μόρια είναι πολύ ζωηρά, παιχνιδιάρικα, δεν μαζεύονται σπίτι, τρέχουν γρήγορα, δεν είναι υπάκουα, και κάνουν ζαβολιές. Ποια μόρια είναι αυτά? Ρώτησε ο Τοσοδούλης. τα μόρια του αέρα, απάντησε ο επιστήμονας! τα πιο   μικρά μικρούτσικα κομματάκια του αέρα, είναι φευγάτα, τρέχουν, πετάνε, δεν πιάνονται, πάνε πολύ ψηλά, όλο ταξιδεύουν! Άσε που δεν τα βλέπεις κιόλας! Είπε ο Επιστήμονας! Μια φορά τα έκλεισα σε ένα μπαλόνι, αλλά το μπαλόνι, έπεσε σε μια τριανταφυλλιά, κι ένα αγκάθι τρύπησε το μπαλόνι. Τα μόρια του αέρα που ήταν στο μπαλόνι, ξέφυγαν, δεν τα έβλεπα, αλλά άκουγα τη φωνή τους, να μου λέει… «δεν μπορείς να μας πιάσεις!».
-          Όλα τα μόρια έτσι ζωηρά είναι? Ρώτησε ο γίγαντας. –οοοοχι! Απάντησε ο επιστήμονας. Μερικά μόρια, είναι τόσο ήσυχα, που δεν κουνιούνται σχεδόν καθόλου από τη θέση τους. Είναι  φρόνιμα, και  υπάκουα. Και ποιά είναι αυτά τα μόρια? Ρώτησε ο Τοσοδούλης. τα μόρια των στερεών, απάντησε ο επιστήμονας. –στερεών? Τι είναι αυτό? Απόρησαν κι ο γίγαντας κι ο Τοσοδούλης. Στερεά, είναι μια μπάλα, ένα βιβλίο, ένα κουμπί, ένα παγάκι. Τα πιο μικρά μικρούτσικα κομματάκια τους, δηλαδή τα μόρια τους, είναι σχεδόν ακίνητα, λίγο απαλά κινούν τους ώμους, μαζεμένα κοντά κοντά το ένα στο άλλο, και δεν φεύγουν καθόλου από τη θέση τους. Αυτό θα είναι πολύ κουραστικό, σκέφτηκε ο Τοσοδούλης! Πόσο πολύ λυπάμαι τα μόρια των στερεών που δεν μπορούν να  τρέξουν, να πετάξουν, να παίξουν! Μοιάζουν τόσο φυλακισμένα! Δεν είναι έτσι! Απάντησε ο επιστήμονας! Τα στερεά, είναι φίλοι μας.  Αν τα μόρια της μπάλας δεν ήταν τόσο  ήσυχα, φρόνιμα, ακίνητα, δεν θα μπορούσες να παίξεις ποδόσφαιρο! Τι ήθελες? Να έτρεχαν σαν τα μόρια του αέρα?  Ή μήπως να γλιστρούσαν σαν τα ζημιάρικα μόρια  των υγρών?  Των υγρών? Τι είναι πάλι τα μόρια των υγρών κύριε επιστήμονα? Και τι ζημιές κάνουν?, ρώτησε ο Τοσοδούλης. Υγρά, είναι το  νερό, το γάλα, το κρασί, το λάδι, είπε ο Επιστήμονας.  Τα μόρια  αυτά,. Δεν κάθονται στην ίδια θέση, κινούνται σε μικρές αποστάσεις, τους αρέσει να κάνουν τσουλήθρα, πατινάζ, κι όλο γλυστράνε, όλο κυλάνε, κυλάνε, κυλάνε. Για να τα πιάσουμε, πρέπει πάντα να τα έχουμε σε ένα δοχείο, κι αν τα πιάσουμε με το χέρι μας, κυλάνε,  παίζοντας τσουλήθρα  εμένα πάντως από όλα τα μόρια, μου αρέσουν τα αέρια, είπε ο Τοσοδούλης. εμένα πάντως μου αρέσουν τα υγρά γιατί κάνουν τσουλήθρα, είπε ο γίγαντας, και αφού σκέφτηκε λίγο, …ξανά, είπε: - Αλλά και τα στερεά, γιατί δεν με κουράζουν να τρέχω να τα πιάσω…
-          - τότε ο επιστήμονας, κοιτάζοντας γύρω του, μην τον ακούσει κανείς άλλος, είπε συνωμοτικά:- « θα σας πω ένα μυστικό, αλλά μη με μαρτυρήσετε». Τι μυστικό? Είπαν μαζί,
με μια φωνή, ο Τοσοδούλης και ο γίγαντας. -  Τα μόρια του νερού,   όταν κοιμάται η μάγισσα της ύλης, παίρνουν κρυφά το μαγικό της ραβδί, . και με αυτό το μαγικό ραβδί, μεταμορφώνονται  …..σε μόρια  αέρα,….. και  πετάνε  … και η  μάγισσα θυμώνει, και φωνάζει. Φωνάζει μπροστά σε ένα μαγικό καθρέφτη, βάζει το στόμα της κοντά στον μαγικό καθρέφτη, παίρνει μια βαθειά ανάσα, κι εκπνέει στον καθρέφτη. Και μετά φωνάζει, φωνάζει….
-και που πάνε τα μόρια του νερού, που έγιναν αέρας? Ρώτησε ο Τοσοδούλης.
- πάνε πολύ ψηλά στον ουρανό, γίνονται σύννεφα και ταξιδεύουν!
Και μόνο τα μόρια του νερού παίρνουν το μαγικό ραβδί της μάγισσας όταν κοιμάται? ρώτησε ο γίγαντας.  Γιατί ρωτάς? Μήπως θέλεις να πάρεις κι εσύ το μαγικό ραβδί της μάγισσας? Ρώτησε ο επιστήμονας. Όχι, είπε ο γίγαντας, δεν θέλω να γίνω αέριος στα καλά καθούμενα!
Λοιπόν, θα σας αποκαλύψω κι αυτό το μυστικό. Αλλά, μη με μαρτυρήσετε, γιατί θα βρω το μπελά μου από τη μάγισσα, είπε ο επιστήμονας. –« Υπόσχεση ένα δύο φίλοι, δεν λέμε τίποτα στη μάγισσα την ύλη!», υποσχέθηκαν χτυπώντας παλαμάκια, ο Τοσοδούλης κι ο γίγαντας. Τότε ο επιστήμονας συνέχισε μιλώντας ψιθυριστά, για να μην τον ακούσει άλλος κανείς:- και κάποια μόρια των στερεών, ξέρουν για το μαγικό ραβδί. Όχι όλα, κάποια. Και κάποια μόρια των αερίων. Το μαγικό ραβδί, από τη μια πλευρά, είναι κόκκινο και βράζει, κι από την άλλη πλευρά είναι μπλε και παγώνει. Όταν κάποια στερεά, ακουμπούν στην βραστερή πλευρά του μαγικού ραβδιού, η υψηλή θερμοκρασία, τα μεταμορφώνει σε υγρά. Όταν τα υγρά γλιστρούν στην παγωμένη πλευρά του ραβδιού, η χαμηλή θερμοκρασία, τα κάνει στερεά κι όταν τα υγρά  γλιστρούν στην καυτή πλευρά του ραβδιού,  τότε γίνονται αέρια.  Τα αέρια επίσης, όταν κρυώσουν, γίνονται υγρά.

Κύριε επιστήμονα, να ρωτήσω κάτι ακόμα? Είπε ο γίγαντας. Όχι, βιάζομαι! Όπου να ναι θα ξυπνήσει  η μάγισσα της ύλης, και θα με ζητάει! είπε βιαστικά ο επιστήμονας, κι έφυγε! Κρίμα! Είπε ο γίγαντας! Κρίμα είπε ο Τοσοδούλης
(δημιουργός Σοφία Λειβαδίτη)
ΣΗΜΑΝΤΙΚΉ ΣΗΜΕΙΩΣΗ
τα μόρια δεν αλλάζουν μορφή. αυτό που ξεχωρίζει τα μόρια των στερεών, των υγρών και των αερίων, είναι  ο τρόπος κίνησης τους. στα μικρά παιδιά μπορούμε να εξηγήσουμε ότι τα μόρια των στερεών, χορεύουν ανά ζευγαρια, έναν χορό, όπου η κίνηση είναι μπρος πίσω επαναλαμβανόμενη, δηλαδή, τα παιδιά αντικρυστά πλησιάζουν κι απομακρύνονται το ένα από το άλλο, και τα παιδιά είναι κοντά το ένα στο άλλο. τα μόρια των υγρών, είναι γλυστρούν και συγκρούωνται μεταξύ τους, αλλάζουν συνεχώς κατεύθυνση, σε ένα απίθανο ανακάτεμα. έχουν την τάση να απλώνονται στη γη όταν κυλάνε.  δεν υπάρχει πια αυτός ο αρμονικός χορός των στερεών και η κατάσταση θυμίζει τρελοκομείο. έτσι, πχ, το στερεό παγάκι, μετατρέπεται σε νερό με την θερμότητα. τα μόρια των αερίων πάλι, είναι μακρυά το ένα από το άλλο και κινούνται ακαθόριστα στο χώρο

πειράματα χημείας

πολλά πειράματα χημείας σε βίντεο  στο playlist του συνδέσμου που ακολουθεί https://www.youtube.com/playlist?list=PLYgtCSFNmWU4t0Q7AsaN8cK5...