Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ήλιος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ήλιος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη, 18 Οκτωβρίου 2016

μύθοι σχετικοί με τον ήλιο * από atlaswiki



This is a featured page


Οι μύθοι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι όλων των πολιτισμών, καθώς σκιαγραφούν τον τρόπο σκέψης ενός λαού, ταυτόχρονα με τα ήθη, τα έθιμα, την λατρεία του, τις συνήθειες, τους φόβους του, τις ελπίδες του. Οι μύθοι δεν έχουν ιστορική και αρχαιολογική βάση και λογική και, φυσικά, τα περιστατικά για τα οποία κάνουν λόγο δεν αποδείκνυονται πάντα με πρακτική ή πειραματική μορφή. Από την άλλη μεριά, η επιστήμη αποτελεί το οργανωμένο σώμα της εξακριβωμένης και τεκμηριωμένης γνώσης, δηλαδή η επιστημονική διαδικασία είναι, με άλλα λόγια, η συστηματική έρευνα της νέας γνώσης σε ένα σύστημα. Στην δεκαετία του '50 "η αρχή της επαλήθευσης" προτάθηκε ως η μεθοδολογία που διαχωρίζει την επιστήμη από τη μη-επιστήμη. Υποστηρίζει δηλαδή ότι, αν μια δήλωση ήταν ικανή να επαληθευτεί, αυτό την έκανε επιστημονική, αποκλείοντας κατ' αυτόν τον τρόπο συμπεράσματα βασισμένα σε πιστεύω, απόψεις, προτιμήσεις και ούτω καθ'εξής. Παρ'όλα αυτά, οι μύθοι αποτελούσαν πάντα τις πρώτες απόπειρες ερμηνείας των διαφόρων φαινομένων που οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να εξηγήσουν χωρίς τη συνδρομή της επιστήμης. Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα άστρα που λαμπιρίζουν στο νυχτερινό ουρανό. Αλλά, επειδή είναι πολύ κοντά στη Γη, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο άστρο, φαίνεται πολύ μεγάλος και φωτεινός. Χωρίς το φως και τη θερμότητα που εκπέμπει δε θα μπορούσε να υπάρξει ζωή στον πλανήτη μας. Γι'αυτόν ακριβώς το λόγο πολλοί αρχαίοι πολιτισμοί λάτρευαν και δόξαζαν τον ήλιο και δε δίσταζαν μάλιστα και να τον θεοποιήσουν.

ελληνική μυθολογία
Στην πρώιμη ελληνική μυθολογία ο Ήλιος ήταν προσωποποιημένος σαν θεότητα, τον οποίο ο Όμηρος αντιστοιχεί στον ηλιακό Τιτάνα Υπερίωνα. Στην Ελληνική μυθολογία ο Τιτάνας Υπερίων ήταν εκείνος που γέννησε την αδελφή του Θείας, τον Ήλιο, την Σελήνη και την Ηώ. Στην κυριολεξία ο Υπερίων τόσο κατά το όνομα (=αυτός που υπερίπταται της γης), όσο και κατα την έννοια αποδίδει την πρώιμη αντίληψη των παρατηρήσεων συγκεκριμένων ουράνιων φαινομένων του 24ώρου.Ο Ήλιος οδηγούσε το πύρηνο άρμα του στον ουρανό. Συχνά απεικονιζόταν φωτοσταφανωμένος νεαρός σε άρμα, φορώντας ένα μανδύα και με μία υδρόγειο και ένα καμουτσίκι. Οι κόκκορες και οι αετοί συνδέονταν με τον Ήλιο.

Πολλοί πίστευαν πως ο Απόλλων έγινε ο Ολύμπιος "ηλιακός θεός", αλλά η θεωρία αυτή βασίζεται κυρίως σε υποθέσεις. Ο Απόλλων, όπως παρουσιάζεται στον Όμηρο, με ασημένιο (και όχι χρυσό) τόξο δεν έχει ηλιακά χαρακτηριστικά. Αλλά μέχρι τους Ελληνιστικούς χρόνους ο Απόλλων έχει συνδεθεί στενά με τον ήλιο θρησκευτικά. Το επίθετο Φοίβος αποδόθηκε αργότερα από τους Λατίνους ποιητές και στον θεό Ήλιο Σολ. Οι παλαιότερες αναφορές στον Απόλλωνα ως ταυτοποιημένο με τον θεό Ήλιο εμφανίζονται στα επιζόντα αποσπάσματα του έργου του Ευριπίδη Φαέθων. Σ' ολόκληρο το έργο ο Ήλιος φαίνεται να παρουσιάζεται ως ξεχωριστός απο τον Απόλλωνα αλλά σε έναν λόγο κοντά στο τέλος του έργου η Κλυμένη, μητέρα του Φαέθοντα, θρηνεί το χαμό του παιδιού της από τον Ήλιο, τον οποίο οι άνθρωποι ορθώς αποκαλούν Απόλλων (το όνομα Απόλλων εδω κατανοήθηκε με τη σημασία Απολλύων "Καταστροφέας"). Η ταύτιση έγινε κοινός τόπος σε φιλοσοφικά κείμενα και εμφανίζεται στα γραπτά του Παρμενίδη, Εμπεδοκλή, Πλούταρχου και του Κράτη Θηβών μεταξύ άλλων, ενώ εμφανιζόταν και σε κάποια Ορφικά κείμενα. Ο Ψευδο-Ερατοσθένης γράφει για τον Ορφέα, αλλά έχοντας πάει κάτω στον Άδη για την σύζυγό του και βλέποντας τι είδους πράγματα υπήρχαν εκεί, δεν συνέχισε να λατρεύει τον Διόνυσο, από τον οποίο ήταν γνωστός, αλλά πίστευε πως ο Ήλιος ήταν ο μεγαλύτερος των θεών, ο Ήλιος στον οποίο επίσης απευθυνόταν ως Απόλλωνα. Ξυπνώντας κάθε νύχτα γύρω στα χαράματα και ανεβαίνοντας στο βουνό Πάγκαιον περίμενε την ανατολή του ηλίου, ώστε να τον δει πρώτος. Γι' αυτό, ο Διόνυσος, νευριασμένος μαζί του, έστειλε τις Βασσαρίδες, όπως αναφέρει ο Αισχύλος ο τραγωδός. Τον ξέσκισαν και διασκόρπισαν τα μέλη. Ο Διόνυσος και ο Ασκληπιός ταυτοποιούνται επίσης μερικές φορές με αυτόν τον Απόλλωνα-Ήλιο. Αλλά στα μυθολογικά κείμενα ο Απόλλων και ο 'Ηλιος είναι σχεδόν παντού ξεχωριστοί.

Η γνωστότερη ιστορία στην οποία συμμετέχει ο Ήλιος είναι αυτή του γιού του Φαέθοντα, 
ο οποίος σκοτώθηκε οδηγώντας το ηλιακό άρμα. Μια μέρα, ο πατέρας του τον άφησε να οδηγήσει το άρμα του. Όμως ο Φαέθων δεν στάθηκε αντάξιος της εμπιστοσύνης του πατέρα του και δεν οδήγησε καλά το άρμα. Κατέβηκε με το άρμα τόσο χαμηλά στη γη, ώστε την έκαψε και τα ποτάμια άρχισαν να ξεραίνονται. Ο Δίας, θέλοντας να προλάβει χειρότερες καταστροφές, τον γκρέμισε με ένα κεραυνό στον Ηριδανό ποταμό, σκοτώνοντάς τον. Οι Ηλιάδες, οι αδελφές του Φαέθοντα, απαρηγόρητες για τον θάνατο του αδερφού τους, μεταμορφώθηκαν από τους θεούς σε λεύκες. Η πιο διαδεδομένη μορφή του μύθου μας παραδίδεται από τον Οβίδιο στις Μεταμορφώσεις του (Βιβλίο ΙΙ). Αλλά και ο Δάντης αναφέρεται στο συγκεκριμένο μύθο στη Θεία Κωμωδία του.
Ο Ήλιος λατρευόταν στην Πελλοπόννησο, και ιδιαίτερα στη Ρόδο (πίστευαν ότι το νησί το ανέσυρε από τη θάλασσα ο Ήλιος), όπου κάθε χρόνο διοργανώνονταν γυμναστικά πρωταθλήματα προς τιμήν του.
 






Πολλοί μύθοι έχουν συνδεθεί με τη δημιουργία της Ρόδου. Σύμφωνα με τον Πίνδαρο, όταν ο Δίας επικράτησε των Γιγάντων, αποφάσισε να μοιράσει τη γη στους Ολύμπιους Θεούς. Ο Ήλιος, όμως, έλειπε από τη μοιρασιά αλλά τότε είπε πως η γη που θα αναδυόταν από τη θάλασσα, όταν θα ανατέλλει το επόμενο πρωινό, θα γινόταν δική του. Έτσι αναδύθηκε ένα πανέμορφο και καταπράσινο νησί, η Ρόδος. Ο Ήλιος συνεπαρμένος από την ομορφιά της την έλουσε με τις ακτίνες του. Από τότε η Ρόδος ήταν το νησί του Ήλιου, το πιο φωτεινό και λαμπερό. Ένας άλλος μύθος αναφέρει ότι η Ρόδος ήταν νύμφη κόρη του Ποσειδώνα και γυναίκα του Ήλιου. Σ' αυτόν ήταν αφιερωμένος και ο Κολλοσός της Ρόδου. Ο Κολλοσός, ενσάρκωση του πανόπτη και ζωοδότη ήλιου, με την μπρούτζινη επιδερμίδα του να αντανακλά το φως του ήλιου, πρέπει να εντυπωσίαζε τους επισκέπτες ως πειστική εικόνα του θεού. Όπως παρατηρεί ο Φίλων ο Βυζάντιος, ο γλύπτης Χάρης από τη Λίνδο είχε πετύχει το απίστευτο, κάνοντας τον θεό του "πραγματικό θεό". Ο Χάρης είχε δημιουργήσει έναν ''δεύτερο Ήλιο, που αντίκριζε τον πρώτο''. Τελικα, το μαρμάρινο ανάγλυφο απεικόνιζε έναν αθλητή που αυτοστεφανώνεται. Το 1932 ανακαλύφθηκαν στη Ρόδο θραύσματα ενός αναγλύφου με το πάνω μέρος του σώματος Ήλιου ή του Απόλλωνα. Το ανάγλυφο αυτό, που συνέβαλε στην αναπαράσταση του Κολοσσού, απεικόνιζε τον στεφανωμένο με ηλιαχτίδες θεό να σκιάζει με το δεξί του χέρι τα μάτια και να ακουμπά το αριστερό στο ισχίο. Άλλοι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο θεός κρατούσε στο δεξί του χέρι πυρσό. Εξίσου αντικρουόμενες είναι και οι απόψεις για το κάτω μέρος του σώματος του θεού. Ο θεός πιθανότατα ήταν ολόγυμνος. Όμως, το τεράστιο βάρος του αγάλματος μεταβιβάζοταν μόνο στους λεπτούς αστραγάλους. Παρά την ολέθρια πτώση του, το άγαλμα δεν έπαψε να συγκαταλέγεται στα μεγάλα θαύματα του κόσμου. Το μπρούτζινο σώμα του βρισκόταν πάνω από εκατό χρόνια σωριασμένο στο έδαφος, σαν Τιτάνας που το γκρέμισαν από τον ουρανό, όταν ο Αντίπατρος της Σιδωνίας, συγγραφέας ελληνοφοινικής καταγωγης, συμπεριέβαλε τον Κολοσσό στον κατάλογό του με τα επτά θαύματα. Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος ανέφερε χαρακτηριστικά: ''... ακόμα και σωριασμένο στο έδαφος παραμένει ένα θαύμα. Λίγοι άνθρωποι μπορούν να αγκαλιάσουν με τα μπράτσα τουσ τον αντίχειρα αυτής της μορφής, που τα δάχτυλά της είναι μεγαλύτερα από τα περισσότερα αγάλματα". Ο Κολοσσός της Ρόδου δεν ήταν μόνο ένα έργο απαράμιλλης τέχνης και αισθητικής. Χτίστηκε ως ευγνωμοσύνη προς το θεό Ήλιο, προστάτη του νησιού, και συμβόλιζε την ελευθερία και την ανεξαρτησία των Ροδίων. Το 654 μ.Χ., 900 χρόνια μετά την κατάρρευση του Κολοσσού, οι Σαρακηνοί λεηλάτησαν τη Ρόδο και πούλησαν τον τεμαχισμένο Ήλιο ως μέταλλο. Λέγεται ότι ο αγοραστής χρησιμοποίησε 900 καμήλες για τη μεταφορά των θραυσμάτων στη Συρία. Έτσι το είδωλο του θεού που κάποτε έσωσε την πόλη από την ξένη εισβολή είχε μία μοίρα ανάλογη με εκείνη της πολιορκητικης μηχανής του Δημητρίου, που με την πώλησή της χρηματοδοτήθηκε η ανέγερση του Κολοσσού. Το γιγάντιο άγαλμα του Χάρη ήταν ένα θαύμα, που ταυτίστικε με το μεγαλείο αλλά και τη ματαιότητα της ανθρώπινης φιλοδοξίας.
Στην Οδύσσεια ο Οδυσσέας και το επιζόν πλήρωμά του καταφτάνουν σε ένα νησί, αφιερωμένο στον θεό Ήλιο, το οποίο η Κίρκη ονομάζει Υπερίωνα αντί για Ήλιο. Εκεί φυλάσσονταν τα ιερά κόκκινα Βόδια του Ηλίου. Παρόλες τις προειδοποιήσεις του Οδυσσέα, οι άντρες του ασεβώς σκότωσαν και έφαγαν μερικά από αυτά. Οι φύλακες του νησιού, κόρες του Ηλίου, το είπαν στον πατέρα τους και αυτός κατέστρεψε το πλοίο τους και όλους τους άντρες εκτός από τον Οδυσσέα.
Ο Τάλως ήταν μυθικός φύλακας της Κρήτης. Ήταν γιγάντιος, ανθρωπόμορφος και με σώμα από χαλκό. Σχετικά μετην προέλευσή του, υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές. Η πιο γνωστή, από τον Απολλόδωρο, λέει πως τον κατασκεύασε ο θεός Ήφαιστος και τον χάρισε στο βασιλιά Μίνωα για να φυλάει την Κρήτη. Ο Πλάτωνας τον θεωρεί υπαρκτό πρόσωπο, αδελφό του Ροδάνθυ. Ο Απολλώνιος ο Ρόδιος αναφέρει ότι ήταν δώρο του Δία στην Ευρώπη, η οποία μετά τον χάρισε στο γιο της Μίνωα. Μεταγενέστερα ο Ι. Κακριδής, βασιζόμενος στο ότι ο Ησύχιος γράφει πως ταλῶςσήμαινε ήλιος (ενώ Ταλαιός είναι το όνομα του Δία) στην Κρήτη και με βάση και άλλα στοιχεία, εκφράζει την άποψη ότι ήταν ηλιακή θεότητα που αργότερα μεταπλάστηκε σε ήρωα. 
Ο Τάλως κατά τον Πλάτωνα ήταν επιφορτισμένος με το καθήκον να επιτηρεί την εφαρμογή των νόμων στην Κρήτη, κουβαλώντας τους μαζί του γραμμένους σε χάλκινες πλάκες. Οι περισσότερες πηγές αναφέρουν ότι ήταν άγρυπνος φύλακας της Κρήτης που γύριζε τις ακτές του νησιού τρεις φορές τη μέρα. Κατά άλλους ήταν φτερωτός και το καθήκον αυτό το εκτελούσε πετώντας. Κρατούσε σε απόσταση τα άγνωστα πλοία που πλησίαζαν την Κρήτη πετώντας τους τεράστιες πέτρες. Αν οι άγνωστοι είχαν ήδη αποβιβαστεί, τους έκαιγε με την ανάσα του ή πυράκτωνε το χάλκινο σώμα του σε κάποια φωτιά, τους αγκάλιαζε σφιχτά πάνω του κι έτσι τους έκαιγε. Το τέλος του Τάλω ήρθε όταν συναντήθηκε με τους Αργοναύτες που γύριζαν από την Κολχίδα. Θέλοντας να δέσουν οι Αργοναύτες στο νησί αντιμετώπισαν τον γίγαντα που τους κρατούσε σε απόσταση. Τότε η Μήδεια, που ταξίδευε μαζί τους, μάγεψε με τα λόγια της τον Τάλω, υποσχόμενή του αθανασία, κι έτσι μπόρεσε ο Ιάσωνας να του αφαιρέσει το καρφί στη φτέρνα του που έκλεινε τη μια και μοναδική Φλέβα που διέτρεχε όλο το κορμί του και περιείχε ιχώρα, θανατώνοντάς τον. Άλλη εκδοχή αναφέρει ότι τον σκότωσε ο πατέρας του Φιλοκτήτη Ποίας, χτυπώντας τον με βέλος στο ίδιο μοναδικό αδύνατο σημείο του. 

αιγυπτιακή μυθολογία


Γυρίζοντας το χρόνο πίσω, στο μέσο αιγυπτιακό βασίλειο, γύρω στο 1780 π.Χ. και έπειτα, στην Αρχαία Αίγυπτο "επισκιαζόταν" από την παρουσία ενός πανίσχυρου θεού του ήλιου, του θεού Ρα. O Νείλος ήταν τόσο σημαντικός στους αρχαίους Αιγυπτίους, για την καρποφορία της γης, ώστε ο πολιτισμός αυτός τον είχε θεοποιήσει. Ένας άλλος παράγων, ο ήλιος, επενεργούσε στα νερά του μεγάλου αυτού πλωτού ποταμού, κάνοντας τα εδάφη εύφορα. Έτσι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χάρισαν στον ήλιο λατρευτικές ιδιότητες, ταυτίζοντάς τον με έναν θεό τους. Το τοπίο του Νείλου οπωσδήποτε σφράγισε την μυθολογία και την ιστορία αυτού του αρχαίου λαού. Το βασίλειο της Αιγύπτου κυβερνάται από βασιλείς, τους Φαραώ. Αντίθετα με ό,τι πιστεύουμε, οι βασιλείς αυτοί δεν αντιπροσώπευαν τον θεό ή τους θεούςαλλά ήταν οι ίδιοι θεοί! Πριν ίσως από τη λατρεία του αιγυπτιακού θεού Όσιρη, υπήρχε η λατρεία του θεού Ρα, γύρω από τον οποίον συγκεντρώνεται ένας μεγάλος κύκλος από μύθους. Όπως όμως θα δούμε και παρακάτω, φαίνεται πως οι διάφορες λατρείες των θεών της αρχαίας Αιγύπτου, με την πάροδο του χρόνου, συγχωνεύτηκαν, με αποτέλεσμα να συμβαίνει κάτι παρόμοιο και στους σχετικούς μύθους που συνόδευαν τους θεούς αυτούς. Ο Ρα της Αιγύπτου ήταν ο πρώτος βασιλιάς και ο δημιουργός των πάντων. Πιθανότατα στην Ηλιούπολη, τα λατρευτικά χαρακτηριστικά του αναμείχθηκαν με τα αντίστοιχα του Όσιρη. Από τότε, τα διακοσμητικά πλαίσια, τα οποία αποτελούν τον παραδοσιακό τρόπο για να γράφονται σε αυτά οι τίτλοι των Φαραώ, περιείχαν τον ανάλογο τίτλο που έδειχνε ότι ο βασιλιάς ήταν ο γιος του Ρα. Συχνά, επίσης, ο θεός αυτός ταυτίζεται με τον θεό Ώρο. Όταν ένας Φαραώ πέθαινε, γινόταν ένα με τον Όσιρη ή τον Ρα. Είναι φανερό, συνεπώς, ότι η μυθολογία του Όσιρη και του Ρα έχουν κοινά στοιχεία. Απόδειξη για τον παραπάνω συλλογισμό αποτελεί το εξής κείμενο, σε μετάφραση από τις αρχαίες αιγυπτιακές γραφές: "Ο Φαραώ Τούθμωσης ο Γ' (βασίλεψε περίπου 1479-1425 π.Χ.) ανέβηκε στα ουράνια, ενώθηκε με τον ηλιακό δίσκο. Το σώμα του θεού ενώθηκε με τον απόγονό του. Μόλις χάραξε η άλλη μέρα ο ηλιακός δίσκος φεγγοβόλησε, ο ουρανός αστραποβόλησε, ο Φαραώ Αμενχοτέπ Β' ανέβηκε στον θρόνο του πατέρα του." Ο θεός Ρα ήταν ο δημιουργός των θεών, των ανθρώπων, του κόσμου. Έμβλημά του ήταν ο ήλιος, το σύμβολο της ζωής, του φωτός, της γονιμότητας. Έδρα της λατρείας υπήρξε η πόλη Αννού, ή όπως οι αρχαίοι έλληνες την αποκαλούσαν, η Ηλιούπολη, δηλαδή το σημερινό βορινό προάστιο του Καΐρου, Ματάρια. Υπήρχε όμως η τάση των αρχαίων Αιγυπτίων να αποδίδουν στους θεούς τους ζωώδη χαρακτηριστικά. Έτσι, λοιπόν, ο θεός αυτός, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Παριστάνεται συνήθως ως άνδρας με κεφαλή ιέρακος. Στο δεξί του τεταμένο-κατά το μήκος του σώματος-χέρι, κρατά το σταυρόσχημο σύμβολο της ζωήςΣτο αριστερό του χέρι, αντίθετα, το προτεταμένο, κρατά την ράβδο ή το σκήπτρο της εξουσίας(ουξέρ) ενώ στο κεφάλι του φέρει τον ηλιακό δίσκο με τον ουραίο όφη. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι των λάτρευαν με την μορφή οβελίσκου, όπως δηλαδή λατρεύονταν και πολλές άλλες αρχαίες αιγυπτιακές και αρχαίες ελληνικές θεότητες. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο ναός του ηλίου στην Ηλιούπολη ήταν το ανάκτορο του θεού και το κέντρο της λατρείας του.

Θα επιχειρήσουμε τώρα κάτι ακόμη πιο τολμηρό. Μια γλωσσολογική ανάλυση του ονόματος του θεού που μας απασχολεί. Ήδη, από τις αρχαίες σημιτικές γλώσσες και γραφές ως και σήμερα, συναντάμε στην περιοχή της Αιγύπτου την γλωσσολογική ρίζα "ρα". Για χιλιάδες χρόνια, ως και σήμερα, όταν οι Αιγύπτιοι θέλουν να πουν "φαίνεται"ή "διακρίνεται" ή "βλέπω" χρησιμοποιούν τη ρίζα "ρα". Η προφορά "ραα" στα αιγυπτιακά 
σημαίνει "φαίνεται" ενώ το ρήμα "αραου" σημαίνει "βλέπω". "Αουρ", πάλι στα αραβικά, σημαίνει βουνό. Ο παραπάνω συλλογισμός σίγουρα μας θυμίζει το αρχαιοελληνικό ρήμα "οράω", που σημαίνει ακριβώς το ίδιο πράγμα, δηλαδή "βλέπω". Μας θυμίζει επίσης το αρχαιοελληνικό " όρος". Το όρος, δηλαδή το βουνό. Σημείο σε μεγάλο υψόμετρο, από το οποίο μπορούμε να έχουμε ορατότητα. Σημείο που τόσο στην αρχαία Ελλάδα όσο και στην αρχαία Αίγυπτο, αποτελούσε κατοικία θεών. Το "όρος" είναι φυσικό "όριο". Δηλαδή ορίζει, καθορίζει, περιορίζει μία περιοχή. Μία πολύ γνωστή μας ονομασία πόλεως, η Ιερουσαλήμ, στα αραβικά προφέρεται και γράφεται με την αραβική γραφή "αουρουσαλίμ" και περιλαμβάνει, ως πρώτο συνθετικό της, τη ρίζα "ρα", (αουρ)μεταφραζόμενη ως " το όρος", και δεύτερο συνθετικό, το "σαλίμ" ή "σαλάμ" που σημαίνει "ειρήνη".(Έχετε ακούσει το αραβικό " σαλάμ αλαίκομ"; Σημαίνει "ειρήνη σε εσάς"). Συνεπώς, η ονομασία της πόλεως σημαίνει στην ελληνική "το όρος της ειρήνης". Πιθανότατα αυτοί οι γλωσσολογικοί συνειρμοί δεν είναι καθόλου τυχαίοι. Ο ήλιος-Ρα ατένιζε από ψηλά τα πάντα, κάθε φορά που πρόβαλε στο ουράνιο στερέωμα. Η πιο αρχαία μορφή του αιγυπτιακού μύθου της δημιουργίας, παρουσιάζει τον θεό-ήλιο Ρα, να κάθεται επάνω σε έναν πανάρχαιο λόφο, και να δημιουργεί τους θεούς, οι οποίοι αποτελούν την ακολουθία του. Ο ίδιος όμως θεός, κατά μίαν άλλη παράδοση, εικονίζεται ότι αναδύεται από τον Νουν, δηλαδή τον αρχέγονο ωκεανό. Ο Ρα, αφού αναδύθηκε από τον ωκεανό, έβαλε σε τάξη τα στοιχεία του χάους, που παρουσιάζονται στα κείμενα ως θεοί με συγκεκριμένες ιδιότητες. Είχε την παντοκρατορία και τον έλεγχο όλου του κόσμου, όπως οι δικοί μας θεοί του Ολύμπου. Τίποτε δεν μένει κρυφό από τον Ρα. "Ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον", έλεγαν οι αρχαίοι έλληνες. Πράγματι, καμία καλοσύνη και καμία αμαρτία δεν μπορούσε να μείνει απαρατήρητη από τον ήλιο. Έτσι, ο ήλιος και το ηλιακό φως θεοποιήθηκε λίγο -πολύ σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς. Θυμηθείτε τον Οιδίποδα. Τυφλώθηκε για να μην αντικρίζει το φως του ήλιου. Και πράγματι, όσοι είχαν διαπράξει μίασμα στην αρχαία ελληνική παράδοση, δηλαδή κάποιο σοβαρό αμάρτημα που απαιτούσε θεϊκή τιμωρία, δεν έπρεπε να βγουν στο φως του ήλιου.

Μία άλλη, πρώιμη μορφή του μύθου, σύμφωνα με τα βιβλία των Πυραμίδων, παριστάνει τον Ρα να αυτογονιμοποιείται και να γεννά τον Σου και την Τεφνέτ, τον αέρα και την υγρασία. Από την ένωση αυτή του ζευγαριού, προκύπτουν ο Γκρέμπ και η Νούτ, ο θεός-γη και η θεά-ουρανός. Άλλος ένας μύθος μας μιλάει για τα γεράματα του Ρα. Συσχετίζεται, θα μπορούσαμε να πούμε, με την καταστροφή του ανθρώπινου γένους, και ίσως με τον γνωστό μας κατακλυσμό. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Ρα γέρασε πολύ και κατάλαβε ότι έχανε την εξουσία του πάνω στους άλλους θεούς και τους ανθρώπους. Σύμφωνα με τις γραφές, τα οστά του κατάντησαν πια αργυρά, η σάρκα του χρυσή και η κώμη του από κυανόλιθο. Κάλεσε, λοιπόν, τους θεούς σε οικογενειακό συμβούλιο, στον ναό του στην Ηλιούπολη, και τους ανακοίνωσε ότι το ανθρώπινο γένος συνωμοτεί εναντίον του. Τότε, ο σοφός θεός και πατέρας του, Νουν, συμβούλεψε τον Ρα να στείλει τον Οφθαλμό του, με την μορφή της θεάς Αθήρ, ενάντια στις ανθρώπινες κοινωνίες. (Στο σημείο αυτό συσχετίστε τον "οφθαλμό" του Ρα με την γλωσσολογική ρίζα "ρα-άραου" που προαναφέρθηκε.Η αθήρ άρχισε το μακελειό και ήταν απίστευτα αιμοδιψής. Όμως ο Ρα δεν επιθυμούσε την καταστροφή όλης της ανθρωπότητας. Επινόησε λοιπόν ένα σχέδιο. Έφτιαξε επτά χιλιάδες πιθάρια με κρίθινη μπύρα, βαμμένη με κόκκινη ώχρα ώστε να μοιάζει με αίμα. Η μπύρα πλημμύρισε τους αγρούς, ώστε την είδε η Αθήρ κι ενθουσιάστηκε. Άρχισε να πίνει την μπύρα και να μεθά, ώστε ξέχασε την οργή της ενάντια στην ανθρωπότητα. Έπειτα από το περιστατικό αυτό, ο θεός Ρα αποχώρησε από τα επίγεια, πάνω σε μία τεράστια ουράνια αγελάδα, η οποία ήταν η θεά Νουίτ, που μεταμορφώθηκε για χάρη του και τον μετέφερε στα ψηλότερα σημεία του ουρανού. Έπειτα ο Ρα συγχωρεί τους ανθρώπους με έναν όρο: να τελούν στο εξής θυσίες ζώων και όχι ανθρωποθυσίες. Αφήνει πίσω του, ως αντικαταστάτη του, τον θεό Ντούθ, θεό της Φρονήσεως.Ένας άλλος μύθος μας κάνει λόγο για την εξόντωση του Απόφεως, του μεγάλου εχθρού του Ρα. Ο Άποφις είχε τη μορφή φιδιού και, για την εξόντωσή του, πάντα με εντολή του Ρα, εργάστηκαν με οργή όλοι οι θεοί-τέκνα του. Ο αιγυπτιακός πάπυρος αναφέρει: "…γιατί αυτοί (οι θεοί) είχαν πάρει από εμένα (τον Ρα) τη διαταγή να καταστρέψουν τους εχθρούς μου με την ενεργό δύναμη του λόγου τους και έξω απέστειλα αυτούς που γεννήθηκαν από το σώμα μου, για να συντρίψουν τον κακό αυτό εχθρό μου ( δηλαδή τον Άποφι…)"Ένας άλλος ηλιακός μύθος κάνει αναφορά στο μυστικό όνομα του Ρα. Η γνώση και προφορά του ονόματος αυτού συνδεόταν με μαγικές ιδιότητες. Για τον λόγο αυτό, ο Ρα θέλησε να κρατήσει κρυφό το θεϊκό του όνομα. 


Στην καρδιά της Ίσιδος, όμως, φώλιασε η επιθυμία να μάθει το όνομα αυτό, ώστε να κερδίσει ένα μέρος από τη δύναμή του και να το χρησιμοποιεί στα μαγικά της ξόρκια. Γι' αυτό, δημιούργησε ένα φίδι που το τοποθέτησε στον δρόμο από τον οποίο θα περνούσε ο Ρα, ώστε να τον δαγκώσει με το δηλητήριό του. Πράγματι, ο Ρα σύντομα χτυπιόταν από τους πόνους. Το δάγκωμα τον σούβλιζε και τον έκαιγε. Από τις φωνές του Ρα συναθροίζονται οι θεοί, μαζί και η Ίσις. Τότε ο θεός-ήλιος παρακάλεσε την Ίσιδα να τον λυτρώσει από τους πόνους. Αυτή, σαν αντάλλαγμα, του ζήτησε να της αποκαλύψει το μυστικό, μαγικό του όνομα. Τότε ο θεός ξεφώνησε μέσα από τις κραυγές του πόνου του:"είμαι ο Χέφρι το πρωί, ο Ρα το μεσημέρι και ο Άτον το απόγευμα". Η Ίσιδα όμως δεν ήταν ικανοποιημένη από την απάντηση του Ρα. Τελικά συμφωνήθηκε να μάθει μόνο ο θεός Ώρος το μυστικό όνομα, ώστε να συμπληρώσει τη φράση στο μαγικό ξόρκι που θα έλεγε η Ίσιδα για την θεραπεία, και έτσι ο Ρα να θεραπευτεί. Το πρωτότυπο, μάλιστα, κείμενο του μύθου, σωσμένο σε πάπυρο, τελειώνει με οδηγίες, για το πώς πρέπει να χρησιμοποιούνται τα μαγικά λόγια της Ίσιδος, ώστε να θεραπεύεται κανείς από ένα δάγκωμα φιδιού.





Τέλος, ένας άλλος μύθος ορίζει τον αναπληρωτή του Ρα, τον Θωτ. Ο Θωτ παρουσιάζεται μπροστά στον Ρα, και ο τελευταίος του ανακοινώνει ότι τον έχει επιλέξει ως αναπληρωτή του. Του λέει: "Όπως βλέπεις, εγώ είμαι εδώ στον ουρανό. Στη θέση που μου πρέπει. Εσύ όμως , επιθυμώ να είσαι ο αναπληρωτής μου στον Κάτω Κόσμο και στα σκοτάδια, και να λάμπεις εκεί, επιτηρώντας την τάξη των κατοίκων της περιοχής, ώστε να μην τους ξεσηκώσει ο Άποφις εναντίον μου. Εσύ θα σταθείς στο πόδι μου, θα είσαι ο αναπληρωτής μου. Και θα ονομαστείς Θωτ, ο αναπληρωτής του Ρα." Ο τελευταίος μύθος ίσως εξηγεί γιατί η σελήνη φωτίζει τη νύχτα. Ο Θωτ βασιλεύει στο σκοτάδι, σαν θεός-φεγγάρι, όταν ο θεός-ήλιος Ρα, δύει στο ουράνιο στερέωμα. Μετά από αυτή τη σύντομη αναφορά μας στον θεό Ρα, παρατηρούμε ότι κάποιοι μύθοι των περιοχών της ανατολικής μεσογείου, διαιωνίζονται μέσα στον χρόνο, φτάνοντας ακόμη και στις μέρες μας, μέσω των διάφορων προφορικών και γραπτών παραδόσεων. Παρόμοιους μύθους με αυτούς που συνοδεύουν τον Ρα, συναντάμε και στην αρχαία Μεσοποταμία, στην ουγκαριτική μυθολογία, στην μυθολογία της Βαβυλώνας, των Χετταίων, της Σουμερίας, της Ακκάδ, των Εβραίωνως και την χριστιανική παράδοση.



μύθοι των Αζτέκων

Σύμφωνα με τους μύθους των Αζτέκων και άλλων αρχαίων λαών της περιοχής του Μεξικού, οι θεοί δημιούργησαν και κατέστρεψαν τον κόσμο τέσσερις φορές. Κάθε κόσμος ήταν ένας Ήλιος και κάθε Ήλιος είχε το όνομα μιας από τις ημέρες του ιερού ημερολογίου, το οποίο ήταν γνωστό στην ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Αμερικής.Έτσι δημιουργήθηκε ο μύθος των τεσσάρων ήλιων οι οποίοι σύμφωνα με το μύθο ήταν οι εξής:
Ο Ήλιος του Ιαγουάρου: Ο πρώτος κόσμος ονομάστηκε ο Ήλιος του Ιαγουάρου κι όταν ο κόσμος καταστράφηκε οι άνθρωποι που υπήρχαν τότε καταβροχθίστηκαν από τους ιαγουάρους, τους οποίους οι Αζτέκοι θεωρούσαν προσωποποίηση του θεού Τεζκατλιπόκα.



Ο Ήλιος του Ανέμου: Ο δεύτερος κόσμος ονομάστηκε ο Ήλιος του Ανέμου κι όταν καταστράφηκε κι αυτός ο κόσμος από τεράστιους τυφώνες, όλοι οι άνθρωποι μεταμορφώθηκαν σε πιθήκους. Η καταστροφή αυτή προκλήθηκε από το θεό Κετζαλκοάτλ υπό τη μορφή του άρχοντα των ανέμων Εχεκάτλ.
Ο Ήλιος της Καταιγίδας: Ο τρίτος κόσμος ονομάστηκε ο Ήλιος της Καταιγίδας. Καταστράφηκε όμως από μια πύρινη βροχή και τα μόνα πλάσματα που σώθηκαν ήταν τα πουλιά, γιατί μόνο εκείνα μπορούσαν να πετάξουν και να βρουν καταφύγιο. Την περίοδο αυτή τον κόσμο εξουσίαζε ο Τλάλοκ, ως θεός της βροχής και των αστραπών.
Ο Ήλιος του Νερού: Ο τέταρτος κόσμος ονομάστηκε ο Ήλιος του Νερού και καταστράφηκε από ένα μεγάλο κατακλυσμό που κράτησε 52 χρόνια. Σώθηκαν μόνο ένας άνδρας και μια γυναίκα, οι οποίοι βρήκαν καταφύγιο σε μια γιγάντια κουφάλα ενός δέντρου. Δεν υπάκουσαν όμως στις εντολές του θεού Τεζκατλιπόκα κι εκείνος τους τιμώρησε, μεταμορφώνοντάς τους σε σκυλιά.
Ο Πέμπτος Ήλιος: O Κετζαλκοάτλ δημιούργησε τον πέμπτο κόσμο με τη βοήθεια του δίδυμου αδερφού του, Σολότλ.οΚετζαλκοάτλ κατάφερε να μαζέψει από τον Κάτω Κόσμο τα οστά των ανθρώπων των προηγούμενων εποχών και να τους δώσει ζωή χύνοντας πάνω τους το ίδιο του το αίμα. 


Ο τωρινός κόσμος αποτελεί τον πέμπτο ήλιο, που ονομάστηκε ο Ήλιος της Κίνησης, κι οι Αζτέκοι πίστευαν ότι θα καταστρεφόταν κάποια μέρα από μια σειρά από σεισμούς και κατακλυσμούς. Οι λαοί που δημιούργησαν το μύθο αυτό πίστευαν ότι ο κόσμος ήταν ασταθής και βρισκόταν συνεχώς υπό την απειλή του θανάτου και της καταστροφής, ενώ άλλες φορές τονίζεται η αναγκαιότητα της θυσίας των θεών. Χάρη στον Κετζαλκοάτλ, τα οστά των νεκρών στη Μικτλάν, τη Χώρα των Νεκρών, έδωσαν ζωή στους ανθρώπους της πέμπτης εποχής. Με τον ίδιο τρόπο δημιουργήθηκαν ο ήλιος και το φεγγάρι. Με το όνομα Κετζαλκοάτλ, που στη γλώσσα Ναχουάτλ σημαίνει "φίδι με φτερά", είναι γνωστή μια από τις κυρίαρχες θεότητες των πολιτισμών του Μεξικού και της Κεντρικής Αμερικής γενικότερα. Οι Μάγια τον αποκαλούν Κουκουλκάν. O Κετζαλκοάτλ είναι ο θεός του ουρανού κι ο σοφός δημιουργός των νόμων. Συμμετείχε στη δημιουργία και την καταστροφή του κόσμου τις Τέσσερις πρώτες Εποχές, ενώ ήταν άρχοντας και δημιουργός της Πέμπτης Εποχής του κόσμου. Σύμφωνα με το μύθο, ο Κετζαλοκοάτλ πήγε στον κόσμο των Νεκρών και μάζεψε τα οστά των ανθρώπων από τις προηγούμενες εποχές του κόσμου. Χύνοντας το ίδιο του το αίμα πάνω από αυτά τα οστά, κατάφερε να δημιουργήσει τους ανθρώπους της νέας εποχής. Θεωρείται γιος της θεάς Κοατλίκουε και δίδυμος αδερφός του Σολότλ. Ο Κετζαλκοάτλ έμαθε στους ανθρώπους τη γεωργία και τη χρήση του ημερολογίου, ενώ ταυτόχρονα είναι προστάτης των τεχνών. Είναι επίσης θεός του ανέμου, των υδάτων και της γονιμότητας. Σύμφωνα με ένα μύθο, ο Κετζαλκοάτλ επέτρεψε στον εαυτό του να υποκύψει στις γητείες του Τεζκατλιπόκα, αλλά από τύψεις έπεσε σε μια μεγάλη πυρά. Μετά το θάνατό του, η καρδιά του έγινε ο Αυγερινός. Συχνά πάντως αναφέρεται στους μύθους είτε απεικονίζεται μαζί με τον Τεζκατλιπόκα, το θεό του σκότους, σαν αντίθετες θεότητες. Πάντοτε ο Τεζκατλιπόκα τον έστελνε μακριά, αλλά ο Κετζαλκοάτλ γύριζε κάποτε. Γι' αυτό το λόγο, ο βασιλιάς των Αζτέκων Μοντεζούμα Β' πείστηκε εύκολα από τον Ισπανό κατακτητή Χερνάν Κορτές ότι ήταν προσωποποίηση του θεού Κετζαλκοάτλ. Ο πρωταρχικός μύθος για τον ήλιο και τη σελήνη θέλει τους θεούς μαζεμένους μες στο σκοτάδι της Τεοτιχουάκαν, γύρω από μια τεράστια φωτιά. Δυο από αυτούς, ο ματαιόδοξος Τεκιζτεκάτλ κι ο μικρότερος και γεμάτος πληγές Ναναχουατζίν ρίχτηκαν μες στις φλόγες κι έτσι ο πρώτος έγινε το φεγγάρι κι ο δεύτερος ο ήλιος. Έπειτα, ο ήλιος αρνήθηκε να βαδίσει την πορεία του κι έτσι οι υπόλοιποι θεοί πρόσφεραν το ίδιο τους το αίμα για να τον κατευνάσουν. Πολύ αργότερα, στο μύθο αυτό οι λαοί άλλαξαν τους πρωταγωνιστές: τη θέση του Ναναχουατζίν ήρθε να πάρει ο θεός των Αζτέκων Χουϊτζιλοπότστλι, θεός του ήλιου και του πολέμου, ενώ η αδερφή του, Κογιολζαχκούι, πήρε τη θέση της Σελήνης.

ιαπωνική μυθολογία
Η θεά του ήλιου


Σύμφωνα με την Ιαπωνική μυθολογία η ανώτερη θεότητα όλων ήταν η Αματεράσου, η όμορφη θεά του Ήλιου. Η Αματεράσου, η θεά του Ήλιου, γεννήθηκε από τις σταγόνες που έπεσαν από το δεξί μάτι του θεού Ιζανάκι, ήταν η ανώτερη των θεών και βασίλευε με δικαιοσύνη στον ουρανό, ενώ φώτιζε και ζέσταινε τη γη. Ο αδερφός της όμως, ο θεός της καταιγίδας, ήταν κακόθυμος και καταστροφικός και συνεχώς δημιουργούσε προβλήματα στην αδερφή του. Κάποτε άνοιξε μια τρύπα στη στέγη ενός σπιτιού μέσα στο οποίο η αδερφή του και οι ακόλουθοί της ύφαιναν ρούχα για τους Θεούς και έριξε πάνω τους το τομάρι ενός αλόγου. Η Αματεράσου δεν άντεξε άλλο. Κρύφτηκε στη σπηλιά του ουρανού, έφραξε την είσοδο με έναν ογκόλιθο κι ο κόσμος βυθίστηκε στο σκοτάδι. Πολλά κακά πνεύματα εκμεταλλευόταν το σκοτάδι κάνοντας κακές πράξεις.
Οι Θεοί αποφάσισαν ότι έπρεπε να σκαρφιστούν έναν τρόπο για να μπορέσουν να βγάλουν την Αματεράσου από τη σπηλιά. Οκτώ εκατομμύρια Θεοί συγκεντρώθηκαν απ’ έξω έχοντας μαζί τους διάφορα απαραίτητα αντικείμενα για να τη δελεάσουν: έναν κόκορα, έναν καθρέφτη, ένα περιδέραιο με πολύτιμα πετράδια και μια ξύλινη σκάφη. Στην αρχή άναψαν μεγάλες φωτιές για να φωτίσουν καλά το χώρο και κρέμασαν τον καθρέφτη και το περιδέραιο σ’ ένα δέντρο ώστε τα πετράδια του να αστραποβολούν από τις φλόγες. Έπειτα έκαναν τον κόκορα να κακαρίζει σαν να ξημέρωνε.
Η Αματεράσου μέσα στην σπηλιά ξαφνιάστηκε. Μετά άκουσε μουσική και γέλια γιατί κάποια νεαρή θεά που την έλεγαν Ουζούμ, χόρευε έναν αστείο χορό. Η Αματεράσου έσπρωξε λιγάκι τον βράχο και είδε το φως που αντανακλούσαν τα πετράδια
-Τι συμβαίνει; Ρώτησε.
-Καλωσορίζουμε τον καινούριο ήλιο της απάντησε η Ουζούμ. Η θεότητά του είναι πιο λαμπερή από σένα.
Η Αματεράσου θέλησε να δει καλύτερα κι έσπρωξε κι άλλο το βράχο. Αμέσως κάποιος από τους θεούς την έβγαλε έξω κι ένας άλλος έφραξε την είσοδο της σπηλιάς με ένα μαγικό αχυρένιο σχοινί. Οι Θεοί ξέσπασαν σε γέλια. Το ίδιο και η Αματεράσου που κατάλαβε την γκάφα της. Από τότε ο ήλιος κάνει ακατάπαυστα το συνηθισμένο ταξίδι του στον ουρανό.
σημασία του μύθου:

Οι Ιάπωνες, όπως φαίνεται από το μύθο αυτό, έδιναν ανθρώπινες ιδιότητες στον ήλιο και τον παρουσίαζαν ως μία γυναικεία θεότητα. Μάλιστα, τον θεωρούσαν πολύ σημαντικό για τη ζωή τους, καθώς σε μία διένεξη που είχε η ηλιακή θεά Αματεράσου με τον αδερφό της, το θεό της καταιγίδας, κλείστηκε σε μία σπηλιά σκορπίζοντας, με αυτόν τον τρόπο, παντού το σκοτάδι, ευνοώντας τα κακά πνεύματα να κάνουν άσχημες πράξεις.

Οι Ιάπωνες ενδεχομένως, πιστεύουν ότι ο ήλιος επέστρεψε ξανά στη γη, επειδή είχαν αποφασίσει όλοι οι θεοί να μαζευτούν για να πείσουν την Αματεράσου να βγει από τη σπηλιά δελεάζοντάς την με διάφορα αντικείμενα και κάνοντάς την να ζηλέψει, αφού της είπαν ότι βρήκαν άλλη ηλιακή θεότητα. Έτσι, θέλοντας να δει τι συμβαίνει έξω, βγήκε από τη σπηλιά και αντικρίζοντας τους θεούς, ξέσπασαν όλοι σε γέλια. Αφού κατάλαβε τη γκάφα της, από τότε κάνει ανελλιπώς τον κύκλο της.




σκανδιναβική μυθολογία


Στην Σκανδιναβική μυθολογία η Σολ (Sol) ήταν η θεά του ήλιου, κόρη του Μουντιλφάρι και της Γκλάουρ και σύζυγος του Γκλεν.Καθημερινά ίππευε το άρμα της στον ουρανό το οποίο έσερναν δύο άλογα με τα ονόματα Άλσβιντ και Άρβακ. Κατά τη διάρκεια της ημέρας την κατεδίωκε ο Σκολλ, ένας λύκος που ήθελε να την καταβροχθίσει. Οι ηλιακές εκλείψεις σήμαιναν οτι ο Σκολλ την είχε σχεδόν φτάσει. Σύμφωνα με τη μοίρα ο Σκολλ θα πιάσει μια μέρα την Σολ κα θα την φάει, ωστόσο θα αντικατασταθεί από την κόρη της.Η γη προστατευόταν από την υπερβολική ζέστη από το Σβάλιν που στεκόταν ανάμεσα στη γη και τη Σολ. Σύμφωνα με τις Σκανδιναβικές αντιλήψεις ο ήλιος δεν προσέφερε φως, το οποίο προκαλείτο από τις χαίτες των φοράδων Άλσβιντ και Άρβακ. Η Σολ ονομαζόταν επίσης Sunna και Sunne, καθώς και Frau Sunne, από όπου προέρχονται οι αγγλικές λέξεις sun (ήλιος) και Sunday (Κυριακή).


ρωμαϊκή μυθολογία

Ο αντίστοιχος του Ηλίου στην Ρωμαϊκή μυθολογία είναι ο Σολ. Στη Ρώμη, αρχικά, οι θεοί είναι ετρουσκικής προέλευσης. Αργότερα όμως επηρεάζονται πολύ από την Ελλάδα και μιμούνται τους Έλληνες θεούς και τους κάνουν δικούς τους. Ο αντίστοιχος του Ηλίου στην Ρωμαϊκή μυθολογία ήταν ο Σολ. Λατρευόταν ως Σολ Ιντίγκες. Ο Αυτοκράτορας Ηλιογάβαλος εισήγαγε από την Συρία τον Σολ Ινβίκτους (Sol Invictus, “ο ανίκητος Ήλιος”).



η θέση της επιστήμης
Ο ήλιος είναι ο αστέρας που φωτίζει τη Γη και αποτελεί το κέντρο του πλανητικού συστήματος, όπου ανήκει κι αυτή. Το φως του δημιουργεί την ημέρα και η απουσία του τη νύκτα. Το φωτεινό αυτό αστέρι της μέρας, με το φως που σκορπίζει και τη ζέστη που προκαλεί, είναι η πηγή της ζωής πάνω στη γη. Μπορείτε να φανταστείτε πώς θα ήταν η γη μας χωρίς το ζωογόνο φως του ήλιου, βυθισμένη σ' απέραντο σκοτάδι και κρύο; Τίποτα δε θα μπορούσε να ζήσει πάνω στη γη.
Όπως σε κάθε αστέρα, έτσι και στον ήλιο περιστρέφονται γύρω του διάφοροι πλανήτες. Αυτοί είναι:
1. Ερμής
2. Αφροδίτη
3. Γη
4. Άρης
5. Δίας
6. Κρόνος
7. Ουρανός
8. Ποσειδών
Ας σημειωθεί ότι παλαιότερα είχε θεωρηθεί και ο Πλούτων ως πλανήτης του ηλιακού συστήματος, αλλά πρόσφατα (Αύγουστος 2006) υποβιβάσθηκε στην κατηγορία των νάνων-πλανητών και θεωρείται ένα ουράνιο σώμα που ανήκει στη Ζώνη Kuiper. Αυτή η άποψη ενισχύθηκε τα τελευταία χρόνια με την ανακάλυψη σωμάτων, πέρα από την τροχιά του Πλούτωνα, που είναι παρόμοια ή και μεγαλύτερα σε μέγεθος από αυτόν.


Ο Ήλιος είναι,σύμφωνα με επιστημονικές θεωρίες, ο αστέρας του ηλιακού μας συστήματος και, μάλιστα, το λαμπρότερο σώμα του ουρανού. Η φωτεινότητά του είναι τέτοια, ώστε κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν είναι πάνω από τον ορίζοντα, να μην επιτρέπει λόγω της έντονης διάχυσης του φωτός σε άλλα ουράνια σώματα να εμφανίζονται (με εξαίρεση τη Σελήνη και σπανιότερα την Αφροδίτη). Ο Ήλιος, οι πλανήτες, οι κομήτες και οι μετεωρίτες αποτελούνται από την ίδια αρχική ύλη με την ίδια περίπου αναλογία χημικών στοιχείων, με εξαίρεση τα ελαφρά στοιχεία, υδρογόνο και ήλιον που αφθονούν στον ήλιο και στους τέσσερις γίγαντες πλανήτες. Ο Ήλιος είναι ένας συνηθισμένος αστέρας δεύτερης γενιάς που παράγει ενέργεια από σύντηξη υδρογόνου στο εσωτερικό του. Πιο συγκεκριμένα με την αλυσιδωτή αντίδραση πρωτονίου-πρωτονίου, με την οποία καταναλώνει το υδρογόνο του με ένα ρυθμό 4.000.000 τόνων ανά δευτρόλεπτο, παράγοντας ήλιο. Σύμφωνα με μελέτες, τα πρώτα άστρα αποτελούνταν μόνο από υδρογόνο και ήλιο, που προήλθαν αμέσως μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Άυτά τα άστρα ονομάζονται πρώτης γενιάς αστέρια. Αν και το υδρογόνο είναι επίσης το κύριο συστατικό του ήλιου, αυτός περιλαμβάνει και βαρύτερα στοιχεία, όπως ο άνθρακας, το άζωτο και το οξυγόνο. Αυτά τα στοιχεία σχηματίστηκαν στο εσωτερικό της πρώτης γενιάς αστεριών, που έζησαν και πέθαναν προτού ο ήλιος να γεννηθεί. Όταν αυτά τα ογκώδη, βραχύβια αστέρια κατανάλωσαν τα εσωτερικά καύσιμά τους, εξερράγησαν και εκτίναξαν τα βαρύτερα στοιχεία στο διαστρικό διάστημα. Ο ήλιος λοιπόν που σχηματίστηκε από αυτό το υλικό λέγεται αστέρι δεύτερης γενιάς.


Ο ήλιος και οι πλανήτες στο ηλιακό μας σύστημα σχηματίστηκαν, όταν κατέρρευσε ένα περιστρεφόμενο νέφος σκόνης και αερίου στο διάστημα ή έγινε συμπύκνωση, λόγω της βαρυτικής έλξης μεταξύ των σωματιδίων στο νέφος. Μια έκρηξη σουπερνόβας στην περιοχή αυτού του νεφελώματος μπορεί να είχε προκαλέσει την κατάρρευση ή μια τυχαία διακύμανση στην πυκνότητα του νέφους και έτσι μπορεί να είχε αρχίσει τη διαδικασία σχηματισμού. Τα άτομα του νεφελώματος -που κινούνταν με χαοτικό τρόπο προς όλες τις κατευθύνσεις- κάποια στιγμή απέκτησαν τέτοια κατεύθυνση που έδωσε στο νέφος αυτό μια μικρή, αλλά συγκεκριμένη φορά περιστροφής. Όταν όμως η ταχύτητα της περιστροφής ήταν μικρή, η βαρύτητα κατόρθωσε να τα τραβήξει στο κέντρο, όπου σχηματίστηκε το άστρο. Όταν, όμως, η ταχύτητα των μορίων ήταν μεγάλη, συγκρατήθηκαν στις τροχιές τους και έτσι το ακανόνιστο διαστρικό τους νέφος πήρε σιγά σιγά τη μορφή ενός περιστρεφόμενου αεριώδη δίσκου, στα εξωτερικά στρώματα του οποίου δημιουργήθηκαν, με την πάροδο του χρόνου, μικρότερες δίνες και ζώνες. Εκατομμύρια χρόνια πέρασαν από τότε και οι υπερθερμασμένες σφαίρες των πλανητών άρχισαν να κρυώνουν. Σιγά σιγά η πίεση του ηλιακού φωτός έδιωξε μακριά τα υπολειπόμενα αέρια, ενώ τα υλικά που είχαν παραμείνει σε τροχιά γύρω από τους πλανήτες συμπυκνώθηκαν σχηματίζοντας τους δορυφόρους τους. Κοντά στον ήλιο τα υλικά ήταν λιγότερα και έτσι σχηματίστηκαν μικρότεροι πλανήτες. Πιο μακριά οι μεγαλύτερες μάζες των πλανητών κατόρθωσαν να συγκρατήσουν τα ελαφρά αέρια από υδρογόνο και ήλιο που σχημάτιζαν το γενεσιουργό νεφέλωμα και μετατράπηκαν έτσι σε αεριώδεις γίγαντες. Τα αέρια και η σκόνη που απέμειναν όμως δεν κατέληξαν όλα στους πλανήτες, σχηματίζοντας έτσι τους αστεροειδείς και τους κομήτες. 


Συστατικά στοιχεία
Ο ήλιος μας αποτελείται από το υδρογόνο (70%), το ήλιον (28%) και το υπόλοιπο 2% από βαρέα στοιχεία. Το υδρογόνο αποτελεί το κύριο καύσιμο για τις θερμοπυρηνικές αντιδράσεις που παράγουν την ενέργεια που ακτινοβολεί, ενώ το ήλιο προέρχεται κυρίως από τα προιόντα της πυρηνικής σύντηξης του υδρογόνου. Οι συνθήκες στο κέντρο του, όπως και σε κάθε άλλο αστέρα είναι κάθε άλλο παρά κανονικές. Η θερμοκρασία εδώ φτάνει τους 20 εκατομμύρια βαθμούς κελσίου. Αυτό έχει σαν συνέπεια τα άτομα υπερθερμασμένα να κινούνται με μεγάλες ταχύτητες, να συγκρούονται μεταξύ τους σφοδρά και βίαια, έτσι ώστε δύο άτομα υδρογόνου να κολλάνε μεταξύ τους κατά τη σύγκρουση. Αν ακολουθήσουν άλλες δύο συγκρούσεις, τότε προστίθενται άλλα δύο άτομα υδρογόνου στο σύνολο, φτιάχνοντας έτσι ένα σταθερό άτομο ηλίου. Το παράξενο στη διαδικασία αυτή είναι ότι τα τέσσερα μεμονωμένα άτομα υδρογόνου ζυγίζουν περισσότερο πριν τη συγχώνευση. Τι έγινε η υπόλοιπη μάζα; Απλούστατα μετατράπηκε σε ενέργεια, όπως προέβλεψε ο Αλβέρτος Αινστάιν στην περίφημη εξίσωσή του E=mc2. Δηλαδή η ενέργεια που εκπέμπεται είναι ίση με το γινόμενο της μάζας που λείπει επί το τετράγωνο της ταχύτητας του φωτός. Πιο απλά ελάχιστη μάζα παράγει τεράστια ενέργεια.

Μορφή
Από παρατηρήσεις ξέρουμε ότι ο δίσκος του ήλιου είναι ολοστρόγγυλος. Έχει υπολογιστεί ότι στο κέντρο του ήλιου η θερμοκρασία φτάνει μέχρι 28.000.000 °C και ότι στα κεντρικά στρώματά του φτάνει μέχρι 16.000.000 °C. Η θερμοκρασία του ήλιου παράγεται και μένει σταθερή, χάρη στη μεταστοιχείωση του υδρογόνου στο στοιχείο ήλιο. Από τις διασπάσεις ατόμων της ύλης του ήλιου και τις καύσεις που γίνονται, προέρχεται η λαμπρότητά του, που μας χαρίζει το φως. Ο Ήλιος ουσιαστικά είναι ένας τεράστιος πυρηνικός αντιδραστήρας όπου συμβαίνουν πυρηνικές αντιδράσεις που δημιουργούν και την ενέργεια που ακτινοβολείται. Η επιφανειακή θερμοκρασία του ήλιου φτάνει τους 7000° C.

Γύρω-γύρω από τη σφαίρα του ήλιου υπάρχει η ατμόσφαιρά του. Η ατμόσφαιρα είναι ύλη αέρινη, διάπυρη και αόρατη, αλλά δεν έχει τη θερμότητα και τη φωτεινότητα της σφαίρας του ήλιου. Η ατμόσφαιρα χωρίζεται σε 3 μέρη:

  • την ανατρεπτική στοιβάδα
  • τη χρωμόσφαιρα και
  • το στέμμα.
Η παραπάνω όμως, διαίρεση είναι τεχνητή, γιατί ο ήλιος είναι αεριώδης και η επιφάνειά του βρίσκεται σε συνεχή και βίαιη αναταραχή. Με παρατηρήσεις που έκαναν επιστήμονες με τη βοήθεια φασματοσκοπίου, διαπίστωσαν ότι υπάρχουν στην ατμόσφαιρα του ήλιου 66 από τα 99 γνωστά στοιχεία της Γης. Σε αφθονία βρίσκονται το υδρογόνο και το ήλιο, που πήρε και το όνομά του, επειδή βρέθηκε για πρώτη φορά στον ήλιο και αργότερα βρήκαν ότι υπάρχει και στη Γη. Υπάρχουν όμως ενδείξεις ότι υπάρχουν και τα υπόλοιπα στοιχεία, που όμως η επιστήμη δεν τα διαπίστωσε ακόμη.


Μέγεθος κατά τη διάρκεια του έτους
Η φαινόμενη διάμετρος του Ήλιου (η γωνία ΑΒΓ με την οποία παρατηρείται ο ήλιος από τη γη, όταν Α και Β είναι αντιδιαμετρικά σημεία της περιφέρειας του δίσκου του ήλιου και Γ το σημείο της γης) μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια του έτους. Στη 1 Ιανουαρίου κατ'έτος λαμβάνει τη μεγαλύτερη τιμή, ίση προς 32'36'',2, ενώ στις 2 Ιουλίου περιορίζεται στην ελάχιστη τιμή των 31'32''. Συνεπώς η μέση τιμή αυτής είναι 32'4'',1.

Απόσταση από τη Γη
Αυτή η μεταβολή της φαινομένης διαμέτρου αποδεικνύει ότι η Γη δεν περιστρέφεται περί τον ήλιο σε κυκλική τροχιά, αλλά σε ελλειπτική, με τρόπο ώστε την 1η Ιανουαρίου η απόσταση γη να λαμβάνει την ελάχιστη τιμή των 147.100.000 και την 2α Ιουλίου τη μέγιστη τιμή των 152.100.000 km. Συνεπώς η μέση τιμή απόστασης είναι 149.504.312 km.



Λαμπρότητα
Μετρήσεις λαμπρότητας του ήλιου έδειξαν ότι αυτός είναι 12x10 στη δεκάτη φορές λαμπρότερος από αστέρα α'μεγέθους και κατά 23x10 στην εβδόμη φορές λαμπρότερος του φωτός όλων των αστέρων μαζί. Γί'αυτό άλλωστε την ημέρα τους αποκρύπτει. Τέλος σε σχέση με την Πανσέληνο είναι κατά 56x10 στην τετάρτη φορές λαμπρότερος εκείνης. Ο ήλιος φαίνεται τόσο λαμπρός ακριβώς λόγω της μικρής σχετικά απόστασής του από τη γη, σε σχέση πάντα με τους άλλους αστέρες. Παρατηρούμενος με τηλεσκόπιο δεν φαίνεται ομοιόμορφα φωτεινός σε όλη την έκταση του δίσκου του, αλλά λαμπρότερος στο κέντρο του και αμυδρότερος στην περιφέρεια του δίσκου του. Αυτό μαρτυρεί ότι η ηλιακή σφαίρα περιβάλλεται από ατμόσφαιρα που απορροφά το φως του.

Περιστροφή
Η πλήρης σφαιρικότητα του ήλιου εξηγείται από τη βραδεία του περιστροφή. Πράγματι, τόσο κατά την οπτική, όσο και την φασματοσκοπική εξέταση η ηλιακή σφαίρα περιστρέφεται στον άξονά της εκ δυσμών προς ανατολάς και ο απαιτούμενος χρόνος περιστροφής φθάνει κατά μέσο όρο τις 25 μέρες και 23 λεπτά(γήινου χρόνου). Ο χρόνος όμως αυτός δεν είναι σταθερός σε όλα τα σημεία της επιφάνειάς του. Έτσι, στην περιοχή του ηλιακού ισημερινού περιορίζεται στις 24 μέρες και 15 ώρες, ενώ σε απόσταση 45 μοιρών από αυτόν τον ισημερινό φθάνει στις 28,5 ημέρες περίπου, ενώ στους πόλους παρατηρείται ακόμα μεγαλύτερος. Η αύξηση της διάρκειας της περιστροφής από τον ισημερινό στους πόλους αποδεικνύει ότι η ηλιακή σφαίρα δεν είναι στερεό σώμα, αλλά ρευστό.


σημαντικές ημερομηνίες για τον κόσμο της επιστήμης
-585 π.Χ. - Για πρώτη φορά προβλέφθηκε με επιτυχία ηλιακή έκλειψη.
-1610 μ.Χ. - Ο Γαλιλαίος παρατηρεί με το τηλεσκόπιό του ηλιακές κηλίδες.
-1650-1715 - Ανακαλύφθηκε το ελάχιστο όριο των ηλιακών κηλίδων Maunder.
-1854 - Ανακαλύφθηκε η σχέση μεταξύ ηλιακής και γεωμαγνητικής δραστηριότητας.
-1868 - Παρατηρήθηκαν για πρώτη φορά οι γραμμές ήλιου στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα του ήλιου.
-1908 - Πάρθηκαν οι πρώτες μετρήσεις του μαγνητικού πεδίου των ηλιακών κηλίδων.
-1942 - Παρατηρήθηκε η πρώτη ραδιοακτινοβολία από τον ήλιο.
-1946 - 1) Πρώτες παρατηρήσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου με τη βοήθεια ηχοβολιστικών πυραύλων. 2) Ανακαλύφθηκε η θερμοκρασία των 1.000.000 βαθμών Κέλβιν στην κορώνα με τις φασματικές γραμμές της κορώνας.
-1949 - Πρώτες παρατηρήσεις των ακτίνων Χ του ήλιου με τη βοήθεια ηχοβολιστικών πυραύλων.
-1954 - Βρέθηκαν οι μεταβολές των γαλαξιακών κοσμικών ακτίνων σε σχέση με τον 11ετή κύκλο των κηλίδων.
-1956 - Παρατηρήθηκε η μεγαλύτερη ηλιακή έκλαμψη.
-1959 - Πρώτη άμεση καταγραφή και παρατήρηση του ηλιακού ανέμου με το διαστημόπλοιο Mariner 2.
-1963 - Πρώτες παρατηρήσεις των ακτίνων γ του ήλιου με το διαστημόπλοιο Orbiting Solar Observatory I.
-1973-4 - Ο διαστημικός σταθμός Skylab παρατηρεί τον ήλιο και ανακαλύπτει τις οπές στην κορώνα του.
-1982 - Πρώτες παρατηρήσεις νετρονίων στη διάρκεια μιας ηλιακής έκλαμψης από το διαστημόπλοιο Solar 
Maximum Mission.
-1994-5 - Το διαστημόπλοιο Ulysses επισκέπτεται τις πολικές περιοχές του ήλιου.
-1995 - Εκτοξεύεται το διαστημόπλοιο Solar and Heliospheric Observatory για εντατική μελέτη του ήλιου.






σύγκριση μεταξύ της περιγραφής του Ήλιου από τους μύθους
και από τις θεωρίες της επιστήμης
Όπως είδαμε και στην αρχή, όταν μιλούμε για μύθους, εννοούμε αφηγήσεις σχετικές με τη ζωή και τη δράση ηρώων και θεών, οι οποίες υιοθετούνται από τις κοινωνίες και συντελούν στον προσδιορισμό της ταυτότητάς τους. Αυτό βέβαια γινόταν κυρίως στο παρελθόν, πολύ πριν οι διάφοροι λαοί δώσουν, με τη συνδρομή της επιστήμης, απαντήσεις στα θεμελιώδη ερωτήματά τους σχετικά με τη ζωή και τα ποικίλα φαινόμενα που περιέχει αυτή. Έτσι,προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν τη δημιουργία και την ύπαρξη των φαινομένων, κατασκευάζοντας ιστορίες από την καθημερινή τους ζωή ή συσχετίζοντας τα φαινόμενα αυτά με τις θρησκευτικές τους δοξασίες και πεποιθήσεις. Τις ιστορίες μάλιστα αυτές τις εκλάμβαναν με ιδιαίτερη σοβαρότητα και θρησκευτική ευλάβεια, κάτι το οποίο διαφαίνεται κυρίως από το γεγονός πως πλήθος σκηνών προερχόμενων από τη μυθολογία αποτυπώνονταν και παριστάνονταν πολύ συχνά σε επίσημα νομίσματα αρχαίων πόλεων-κρατών, κυρίως της Ελλάδας.

Το άστρο που ονομάζεται Ήλιος, λοιπόν, όπως αποδείχτηκε, απασχόλησε πολλούς αρχαίους λαούς, που, στην προσπάθειά τους να γνωρίσουν και να ερμηνεύσουν τον κόσμο που τους περιέβαλλε, έπλασαν φανταστικές ιστορίες σχετικές με την ύπαρξή του, ενώ δε δίστασαν μάλιστα να φτάσουν και στο σημείο να τον θεοποιήσουν. Το γεγονός αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό αν συνυπολογίσουμε τις ευεργετικές ιδιότητες του ήλιου σε διάφορες δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα στη ζωή των ανθρώπων, αλλά και πάνω απ'όλα στην ύπαρξη της ίδιας της ζωής. Στο σημείο αυτό εντοπίζεται ίσως και η μόνη ομοιότητα-συμφωνία μεταξύ της μυθολογίας και της επιστήμης, που δεν είναι άλλη από την παραδοχή πως ο ήλιος είναι από τα απαραίτητα στοιχεία που ευνοούν την ύπαρξη ζωής στον πλανήτη που ονομάζεται Γη. Οι αρχαίοι λαοί με τους μύθους τους και οι επιστήμονες με τις επιστημονικές θεωρίες τους, στηριζόμενοι όμως και οι μεν και οι δε σε εμπειρικές παρατηρήσεις, όσο και αν διέφεραν αυτές μεταξύ τους και κυρίως όσο και αν διέφερε ο τρόπος με τον οποίο οι παρατηρήσεις αυτές γίνονταν, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως εκείνες ακριβώς οι συνθήκες που επιτρέπουν όχι απλώς την ύπαρξη της ζωής, αλλά και την άνοδο του βιοτικού επιπέδου και που επικράτουν στον πλανήτη γη οφείλονται κατά ένα μεγάλο ποσοστό στο φως που εκπέμπει ο ήλιος.

Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των μύθων γύρω από διάφορα φυσικά φαινόμενα και των επιστημονικών εξηγήσεών τους έγκειται στον τρόπο με τον οποίο οι δύο αυτοί τομείς οδηγούνται στις ερμηνείες τους και φυσικά στις ίδιες τις ερμηνείες. Ενώ δηλαδή, όπως είδαμε, οι μύθοι στηρίζονταν σε φανταστικές ιστορίες, κατασκευασμένες από τον εκάστοτε λαό και άμεσα εξαρτώμενες από τον τρόπο ζωής, τη θρησκεία και τον πολιτισμό του λαού αυτού, οι επιστημονικές θεωρίες στηρίζονται και θεμελιώνονται πάνω στο τεκμήριο της επαληθευσιμότητας, δηλαδή στη δυνατότητα επαλήθευσης των προτάσεών τους μέσω εμπειρικών παρατηρήσεων. Η επιστημονική γνώση εξάγεται κυρίως από την παρατήρηση φαινομένων της πραγματικότητας, τις αιτίες των οποίων και τις μεταξύ τους αιτιώδεις σχέσεις επιχειρούν οι επιστημονικές θεωρίες να αναγάγουν σε ένα ή περισσότερα σύνολα νόμων, την προβλεπτική ικανότητα των οποίων καλείται να εμπεριστατώσει και πάλι η ίδια η φύση.




Το πέρασμα από την κατασκευή των μύθων στην αναζήτηση της επιστημονικά αποδεδειγμένης και εμπεριστατωμένης γνώσης οφείλεται στην επιθυμία-ανάγκη του ανθρώπου για την κατανόηση του κόσμου και την ερμηνεία των διαφόρων κοσμικών φαινομένων και δυνάμεων με βάση ορθολογικούς κανόνες. Έτσι, με το πέρασμα του χρόνου, οι άνθρωποι άρχισαν να εγκαταλείπουν την αναζήτηση της αλήθειας μέσα από την κατασκευή φανταστικών ιστοριών και προσωπικών ερμηνειών και, ταυτόχρονα, να γίνεται ολοένα πιο έντονη η στροφή προς τον κόσμο της επιστήμης. Παρ'όλα αυτά, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε την αδιαμφισβήτητη αλήθεια της σημαντικής προσφοράς των μύθων στην εξέλιξη και το έργο της επιστήμης, καθώς, αν μη τι άλλο, αποτέλεσαν -ή/και συνεχίζουν να αποτελούν- το κίνητρο και το έναυσμα για την επιστημονικά αποδεδειγμένη ερμηνεία διαφόρων γεγονότων και φαινομένων που έλκυαν ανέκαθεν το ενδιαφέρον των ανθρώπων.

οι πληροφορίες και οι εικόνες συγκεντρώθηκαν από τις Βαβούλη Αγγελική, Βασιλειάδου Στυλιανή,
Καρτάλη Ελένη, Κυριλλίδου Ουρανία, Σαΐρογλου Αικατερίνη,Παπαδοπούλου Ελένη,
Τεκίδου Ειρήνη, Ρέντη Αναστασία και Σέλκου Μαρία

Η λατρεία του Ήλιου στην αρχαία Ελλάδα


Η ελληνική Θεογονία του Ησιόδου μάς παρουσιάζει τον Ήλιο ως γιό του Υπερίωνος, που είναι και αυτός μια ηλιακή μορφή, και αδελφό της Σελήνης και της Ηούς. Δεν συμπεριλαμβάνετο στην ομάδα των Ολυμπίων Θεών, αλλά ανήκει σε μιά παλαιότερη και λιγώτερο καθορισμένη ομάδα, τιτανική, στενότερα συνδεδεμένη με τα φυσικά φαινόμενα.


Στον Όμηρο, ο Ήλιος αποκαλύπτει στον Ήφαιστο την απάτη της γυναίκας του Αφροδίτης. Στον μύθο πάλι της Θεάς Δήμητρος, αναφέρεται πως όταν ο Άδης μετέφερε στον Κάτω Κόσμο την κόρη της Περσεφόνη, αυτή στάθηκε μπροστά στο άρμα του Ηλίου (που δεν αναφέρεται από τον Όμηρο αλλά εμφανίζεται στους αποκαλούμενους Ομηρικούς Ύμνους) και άρχισε να εκλιπαρεί για βοήθεια.

Σύμφωνα με τον Ομηρικό Ύμνο στον Ήλιο "φέγγει στους θνητούς και τους αθάνατους Θεούς, στους ίππους του καβάλα και άγρια κοιτάζει με τα μάτια του, από το χρυσό του κράνος και λαμπρές ακτίνες στίλβουν αστραφτερά και στους κροτάφους του οι παραγναθίδες, λαμπρές με χάρη από ψηλά καλύπτουν το πρόσωπο, το πρόσωπο το τηλαυγές". Ο ποιητής Μίμνερμος (630 πριν την εποχή μας) περιγράφει τον Ήλιο να επιπλέει στον υπόγειο ωκεανό, σ' ένα χρυσό κύπελλο που του έφτιαξε ο Θεός Ήφαιστος. Οι περιγραφές αυτές θέτουν τα θεμέλια για εκατοντάδες εικονογραφήσεις του Ήλιου στην ελληνική Τέχνη, με το άρμα του, ένα μοτίβο που συνεχίστηκε έως και την Ρωμαϊκή εποχή.

Ο Ήλιος στην Ελλάδα επικυρώνει τους όρκους και είναι ο Θεός της εκδίκησης. Ο Προμηθέαςτου

Αισχύλου δεμένος στην πέτρα καλεί τον "παντεπόπτη κύκλο του Ήλιου" να έλθει μάρτυρας στους όρκους του. Στον "Οιδίποδα Επί Κολονώ" του Σοφοκλέους, ο Κρέων οδηγεί έξω από το σπίτι τον γαμπρό του ώστε "ο Ήλιος να μή δεί ένα τέτοιο άθλιο πλάσμα". Η Κασσάνδρα στον "Αγαμέμνονα" του Αισχύλου, καλεί τον Ήλιο για εκδίκηση των δολοφόνων της. Η Μήδεια στα έργα του Ευριπίδου, κάνει τον Αιγέα να ορκιστεί στην Γη και τον Ήλιο, πως θα την προστατέψει. Στα "Αργοναυτικά" του Απολλωνίου του Ρόδιου, η Μήδεια ορκίζεται στον Ήλιο και την Εκάτη, ενώ, τέλος, στην "Ιλιάδα" (19.196), ένας κάπρος θυσιάζεται στον Δία και τον Ήλιο, για να επιβεβαιωθεί ο όρκος που δίνεται.

Υπάρχει ωστόσο πολύ περιορισμένη άμεση λατρεία του Ήλιου στην Αρχαία Ελλάδα, αν και υπάρχουν ίχνη αρχαιότερων τελετών. Ο Πλάτων, λέει πως οι πρώτοι Ελληνες υπάκουαν στον ανατέλλοντα και δύοντα Ήλιο. Ο Παυσανίας, στην "Περιήγησή" του, αναφέρει αρκετούς βωμούς αφιερωμένους στον Ήλιο, κυρίως σε απομονωμένες περιοχές. Αλλά το κέντρο της λατρείας του στην ηπειρωτική Ελλάδα, βρισκόταν στην Κόρινθο που ονομαζόταν και Ηλιούπολις. Στην αγορά της Κορίνθου υπήρχαν προπύλαια πάνω στα οποία υψώνονταν δύο άρματα επίχρυσα, με τον Φαέθοντα, τον γιό του Ήλιου πάνω στο ένα και τον ίδιο τον Ήλιο, στο άλλο (Παυσανίας, ΙΙ 3,2).

Το νησί της Ρόδου είχε μία ισχυρή άμεση λατρεία για τον Ήλιο. Σύμφωνα με τον τοπικό μύθο, το νησί βγήκε από την θάλασσα για να αποζημιώσει τον Ήλιο για τον αποκλεισμό του από το Δωδεκάθεο. Και επίσης ήταν στη Ρόδο που ο Ήλιος ερωτεύτηκε την ομώνυμη νύμφη. Εκεί λοιπόν πραγματοποιούντο κάθε 4 χρόνια εντυπωσιακές γιορτές προς τιμήν του Ήλιου στις οποίες συμπεριλαμβάνονταν αρματοδρομίες και αθλητικοί αγώνες. Κάθε χρόνο οι Ρόδιοι έρριχναν στην θάλασσα ένα στολισμένο τέθριππο. Ο περίφημος Κολοσσός της Ρόδου, ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου, που δημιουργήθηκε το 284 πριν την εποχή μας, ήταν η εικόνα του Θεού Ήλιου. Ο Πλίνιος αναφέρει πως ήταν 105 πόδια ψηλός και πως ένα από τα δάκτυλά του ήταν μεγαλύτερο. Κατέρρευσε μετά από σεισμό, 66 χρόνια μετά την ανέγερσή του.

Στη νήσο Κρήτη, ο Ήλιος λατρεύτηκε με την μορφή ταύρου. Την ίδια μορφή είχε και ο κρητικός ηλιακός Θεός Τάλως (Ησύχιος: Τάλως ο Ήλιος). Ο μύθος εξάλλου της Πασιφάης, της κόρης του Ήλιου, που ερωτεύεται έναν ταύρο, ανάγεται σε μιά παλιά αντίληψη σύμφωνα με την οποία ο ηλιακός Θεός με την μορφή ταύρου και η Θεά της Σελήνης με τη μορφή αγελάδας ενώθηκαν σε ιερό γάμο.

Ο Ευριπίδης περιγράφει την ανατολή του Ήλιου στην τραγωδία του "Ιων" (82 κ.ε.) "Να το άρμα το λαμπρό που τέσσερα άλογα το σέρνουν. Ο Ήλιος ήδη στέλνει το αστραφτερό του φως στην γη, και τ' άστρα φεύγουν μπροστά σ' αυτήν την φωτιά του αιθέρα, παρέα με την ιερή νύχτα. Κι οι απάτητες κορφές του Παρνασσού, λουσμένες από το φως, τον δίσκο της ημέρας υποδέχονται για χάρη των θνητών..." Με την παραπάνω περιγραφή συγκρίνεται συχνά μία γνωστή παράσταση του Ήλιου πάνω σε αγγείο του Βρετανικού Μουσείου, όπου ο Ήλιος εικονίζεται με περιβεβλημένο το κεφάλι από ακτίνες, πάνω σ' ένα φτερωτό τέθριππο να αναδύεται από την θάλασσα στην οποία κολυμπούν παιδικές μορφές που υποδηλώνουν τα αστέρια.


Η παλαιότερη γνωστή παράσταση του Ηλίου στην ελληνική πλαστική προέρχεται από το ανατολικό
αέτωμα του Παρθενώνος όπου εικονίζεται η γέννηση της Θεάς Αθηνάς. Ο Ήλιος και η Σελήνη πλαισιώνουν και τη σύνθεση της γέννησης της Αφροδίτης στον θρόνο του Δία στην Ολυμπία (Παυσανίας V 11,8) και μιά ανάλογη παράσταση προϋποθέτει η αναφερόμενη επίσης από τον Παυσανία "δύσις Ηλίου" στο αέτωμα του ναού των Δελφών (Παυσανίας Χ 19,4).

Τα γνωστά από την φιλολογική παράδοση αγάλματα του Ηλίου, αναφέρονται στην ενότητα της λατρείας του. Τα σωζόμενα μαρμάρινα και χάλκινα αγάλματα, όπως λ.χ. το άγαλμα του Βατικανού που χαρακτηρίζεται από έναν τελαμώνα με τα σύμβολα του ζωδιακού κύκλου, δείχνουν τον Θεό σε νεανική του μορφή, συνήθως με το ακτινωτό στεφάνι.

Βρίσκουμε στους "Νόμους" του Πλάτωνος (10,3), τον Σωκράτη να προσεύχεται στον ανατέλλοντα Ήλιο. Και βρίσκουμε επίσης τον Ήλιο, κατά την Ρωμαϊκή εποχή, να θεωρείται ο τελικός προορισμός των ψυχών που απελευθερώνονται από τον Κύκλο της Ανάγκης.


(Από το βιβλίο του Στηβ Ουάϊλερ «Ηλιακά Σύμβολα»)

Πυθαγόρας

Βικιπαίδεια πληροφορίες για τον Πυθαγόρα   https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%85%CE%B8%CE%B1%CE%B3%CF%8C%CF%81%CE%B1%CF%82 διάφορ...